<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X39n0700"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 700 梵网经菩萨戒初津</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 700 梵网经菩萨戒初津</title> <author>淸 书玉述</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt> </editionStmt> <extent>8卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">39</idno>.<idno type="no">700</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">梵网经菩萨戒初津</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00263"> <charName>CBETA CHARACTER CB00263</charName> <mapping cb:dec="983303" type="PUA">U+F0107</mapping> <mapping type="unicode">U+251D2</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>睫</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[目*妾]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15092"> <charName>CBETA CHARACTER CB15092</charName> <mapping cb:dec="998132" type="PUA">U+F3AF4</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+6677</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>晷</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[晷-人+卜]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-10-11T16:54:46"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0069a" n="0069a"/> <lb ed="X" n="0069a01"/> <lb ed="X" n="0069a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 700-A <persName>佛</persName>说梵网经菩萨戒初津叙</cb:mulu><head>No. 700-A <lb ed="X" n="0069a03"/><lb ed="R095" n="0001a01"/> <persName>佛</persName>说梵网经菩萨戒初津叙</head> <lb ed="X" n="0069a04"/> <lb ed="X" n="0069a05"/><lb ed="R095" n="0001a02"/><p xml:id="pX39p0069a0501">梵网经者。是诸<persName>佛</persName>之本源。众生之自性。戒网之宏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0069001" n="0069001"/>网。 <lb ed="X" n="0069a06"/><lb ed="R095" n="0001a03"/>律宗之要关也。我<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。往返八千。应化百亿。无非 <lb ed="X" n="0069a07"/><lb ed="R095" n="0001a04"/>为一大事因缘故。出现于世。总摄化機。顿明<persName>佛</persName>性。略 <lb ed="X" n="0069a08"/><lb ed="R095" n="0001a05"/>开法门心地。显示自性圆明。能令众生纔登戒品。位 <lb ed="X" n="0069a09"/><lb ed="R095" n="0001a06"/>同大觉者。无尙此经矣。释其名。则<persName>佛</persName>观梵天王网。为 <lb ed="X" n="0069a10"/><lb ed="R095" n="0001a07"/>说无量世界。犹如网孔。此喩教门之廣大也。究其实。 <lb ed="X" n="0069a11"/><lb ed="R095" n="0001a08"/>则光明金刚宝戒。本来个个圆成。此喩生<persName>佛</persName>之一体 <lb ed="X" n="0069a12"/><lb ed="R095" n="0001a09"/>也。良以众生迷真逐妄。不能显发无上菩提。故<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0069a13"/><lb ed="R095" n="0001a10"/>从天宫而下人间。向凡夫而开<persName>佛</persName>戒。说众生心内之 <lb ed="X" n="0069a14"/><lb ed="R095" n="0001a11"/><persName>佛</persName>法。度诸<persName>佛</persName>心内之众生。为妙海王子。顿制菩萨五 <lb ed="X" n="0069a15"/><lb ed="R095" n="0001a12"/>十八戒。若生。若<persName>佛</persName>。皆入<persName>佛</persName>性戒中。是色。是心。总归本 <lb ed="X" n="0069a16"/><lb ed="R095" n="0001a13"/>源心地。大哉。菩萨戒也。为一切戒之本欤。无教不收。 <lb ed="X" n="0069a17"/><lb ed="R095" n="0001a14"/>无機不摄也。余从秉受<anchor xml:id="nkr_note_add_0069a1701" n="0069a1701"/><anchor xml:id="beg0069a1701" n="0069a1701"/>已<anchor xml:id="end0069a1701"/>来。以此戒经。奉为日课。第 <lb ed="X" n="0069a18"/><lb ed="R095" n="0001a15"/>恨慧性疏浅。義理难明。幸得学戒之心。无时暂息。焚 <lb ed="X" n="0069a19"/><lb ed="R095" n="0001a16"/>膏继<g ref="#CB15092">晷</g>。详阅诸书。又以法海洪深。猝难测量。因而略 <lb ed="X" n="0069a20"/><lb ed="R095" n="0001a17"/>採数语。为作津樑。不意日久岁深。积成八卷。题云梵 <lb ed="X" n="0069a21"/><lb ed="R095" n="0001a18"/>网初津。然理虽未尽。事相无殊。聊备自明。以资持诵。 <lb ed="X" n="0069a22"/><lb ed="R095" n="0001b01"/>非敢望传于来学也。</p> <lb ed="X" n="0069a23"/><lb ed="R095" n="0001b02"/><p xml:id="pX39p0069a2301">时 <lb ed="X" n="0069a24" type="honorific"/><lb ed="R095" n="0001b03"/>康熙三十八年九月吉旦菩萨戒弟子昭庆书玉识</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0069b" n="0069b"/> <lb ed="X" n="0069b01"/> <lb ed="X" n="0069b02"/> <lb ed="X" n="0069b03"/> <lb ed="X" n="0069b04"/><lb ed="R095" n="0001b05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">凡例</cb:mulu><head>凡例</head> <lb ed="X" n="0069b05"/><lb ed="R095" n="0001b06"/><list><item xml:id="itemX39p0069b0501"><anchor xml:id="nkr_note_add_0069b0501" n="0069b0501"/><anchor xml:id="beg0069b0501" n="0069b0501"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0069b0501"/>此经心地一品乃分上下两卷。上卷三十心十地。 <lb ed="X" n="0069b06"/><lb ed="R095" n="0001b07"/>明菩萨修证之阶位。下卷十重四十八轻。显<persName>佛</persName>子 <lb ed="X" n="0069b07"/><lb ed="R095" n="0001b08"/>当学之戒法。然法虽从位显。而位必仗戒修。故天 <lb ed="X" n="0069b08"/><lb ed="R095" n="0001b09"/>台智者大师。单疏下卷。时所宗行。以见戒为趣位 <lb ed="X" n="0069b09"/><lb ed="R095" n="0001b10"/>之本也。今仍旧贯。以逗时機。如欲具明上卷经義。 <lb ed="X" n="0069b10"/><lb ed="R095" n="0001b11"/>请阅馀解。</item> <lb ed="X" n="0069b11"/><lb ed="R095" n="0001b12"/><item xml:id="itemX39p0069b1101"><anchor xml:id="nkr_note_add_0069b1101" n="0069b1101"/><anchor xml:id="beg0069b1101" n="0069b1101"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0069b1101"/>经前悬谈者。毘尼止持会集。先和尙遵贤宗法式。 <lb ed="X" n="0069b12"/><lb ed="R095" n="0001b13"/>略开七门。以明通局。戒疏发隐。雲栖大师據般若 <lb ed="X" n="0069b13"/><lb ed="R095" n="0001b14"/>略疏。预立五门。融会他宗。今准花严大疏。开成十 <lb ed="X" n="0069b14"/><lb ed="R095" n="0001b15"/>義。用显其要。如或乐简乐详。随情去取。</item> <lb ed="X" n="0069b15"/><lb ed="R095" n="0001b16"/><item xml:id="itemX39p0069b1501"><anchor xml:id="nkr_note_add_0069b1501" n="0069b1501"/><anchor xml:id="beg0069b1501" n="0069b1501"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0069b1501"/>古来经解。有科者。有不科者。谓科能节文。解能释 <lb ed="X" n="0069b16"/><lb ed="R095" n="0001b17"/>義。故今加科节之。然大小乘戒。不出止行两法。離 <lb ed="X" n="0069b17"/><lb ed="R095" n="0001b18"/>此便非律義。今以止行分析重轻戒相。俾未观文 <lb ed="X" n="0069b18"/><lb ed="R095" n="0002a01"/>句。先知大槪。其馀科式。与诸家大同。</item> <lb ed="X" n="0069b19"/><lb ed="R095" n="0002a02"/><item xml:id="itemX39p0069b1901"><anchor xml:id="nkr_note_add_0069b1901" n="0069b1901"/><anchor xml:id="beg0069b1901" n="0069b1901"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0069b1901"/>菩萨大戒。舍那面授。妙海亲闻。辗转传来。什师诵 <lb ed="X" n="0069b20"/><lb ed="R095" n="0002a03"/>出。而藏有南北。增减不同。今依流通本而释经文。 <lb ed="X" n="0069b21"/><lb ed="R095" n="0002a04"/>不敢更改一字。一则向所持诵。流传<anchor xml:id="nkr_note_add_0069b2101" n="0069b2101"/><anchor xml:id="beg0069b2101" n="0069b2101"/>已<anchor xml:id="end0069b2101"/>久。二恐後 <lb ed="X" n="0069b22"/><lb ed="R095" n="0002a05"/>来仿效。经模渐失。虽谓理长则就。妄动圣典。亦毋 <lb ed="X" n="0069b23"/><lb ed="R095" n="0002a06"/>容也。</item> <lb ed="X" n="0069b24"/><lb ed="R095" n="0002a07"/><item xml:id="itemX39p0069b2401"><anchor xml:id="nkr_note_add_0069b2401" n="0069b2401"/><anchor xml:id="beg0069b2401" n="0069b2401"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0069b2401"/>经文。题目。俱书顶格。解释。则低一字。科文。又低一 <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0069c" n="0069c"/> <lb ed="X" n="0069c01"/><lb ed="R095" n="0002a08"/>字。一则敬重<persName>佛</persName>语。二则经文科释。各有分别。不宜 <lb ed="X" n="0069c02"/><lb ed="R095" n="0002a09"/>混杂也。</item> <lb ed="X" n="0069c03"/><lb ed="R095" n="0002a10"/><item xml:id="itemX39p0069c0301"><anchor xml:id="nkr_note_add_0069c0301" n="0069c0301"/><anchor xml:id="beg0069c0301" n="0069c0301"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0069c0301"/>消文释義。贵乎直捷畅快为妙。若勉强扭捏。则文 <lb ed="X" n="0069c04"/><lb ed="R095" n="0002a11"/>義不显。事既不明。理何能彻。故此书不论各家先 <lb ed="X" n="0069c05"/><lb ed="R095" n="0002a12"/>後。但能发明本经文義。则便随录也。然今人多厌 <lb ed="X" n="0069c06"/><lb ed="R095" n="0002a13"/>其繁。故解亦从简。不贵语备。务在義周。</item> <lb ed="X" n="0069c07"/><lb ed="R095" n="0002a14"/><item xml:id="itemX39p0069c0701"><anchor xml:id="nkr_note_add_0069c0701" n="0069c0701"/><anchor xml:id="beg0069c0701" n="0069c0701"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0069c0701"/>大乘律法。自不同于小乘。故其中开遮持犯轻重。 <lb ed="X" n="0069c08"/><lb ed="R095" n="0002a15"/>幷不以声闻戒而定。唯依菩萨戒经也。又条相内 <lb ed="X" n="0069c09"/><lb ed="R095" n="0002a16"/>多缘成罪。及果报引证等。在十重。则全具。在轻戒。 <lb ed="X" n="0069c10"/><lb ed="R095" n="0002a17"/>则有无不定也。</item> <lb ed="X" n="0069c11"/><lb ed="R095" n="0002a18"/><item xml:id="itemX39p0069c1101"><anchor xml:id="nkr_note_add_0069c1101" n="0069c1101"/><anchor xml:id="beg0069c1101" n="0069c1101"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0069c1101"/>三无漏学。以戒为基。菩萨木叉。普被诸有。但能解 <lb ed="X" n="0069c12"/><lb ed="R095" n="0002b01"/>语。悉皆得受。故知梵网一经。人天四众。凡有心者。 <lb ed="X" n="0069c13"/><lb ed="R095" n="0002b02"/>一切应瞻。虽然如是。要须受後始得。若未受戒人 <lb ed="X" n="0069c14"/><lb ed="R095" n="0002b03"/>预阅。恐後来受戒。不能发起慇重之心。然渴而後 <lb ed="X" n="0069c15"/><lb ed="R095" n="0002b04"/>饮。则水之味愈甘。暗而後然。则灯之用愈大。唯重 <lb ed="X" n="0069c16"/><lb ed="R095" n="0002b05"/>在见機。又则讲时不拣者。欲令发起善种故。诵戒 <lb ed="X" n="0069c17"/><lb ed="R095" n="0002b06"/>时须拣者。恐生藐忽故。适如融影等。因见此经。即 <lb ed="X" n="0069c18"/><lb ed="R095" n="0002b07"/>发大心受菩萨大戒者。则不须拣也。降此不得。览 <lb ed="X" n="0069c19"/><lb ed="R095" n="0002b08"/>者宜依经加意思之。</item></list></cb:div> <lb ed="X" n="0069c20"/> <lb ed="X" n="0069c21"/> <lb ed="X" n="0069c22"/> <lb ed="X" n="0069c23"/> <lb ed="X" n="0069c24"/> <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0070a" n="0070a"/> <lb ed="X" n="0070a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1"><persName>佛</persName>说梵网经初津</cb:mulu> <lb ed="X" n="0070a02"/><cb:docNumber>No. 700</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0070a03"/><lb ed="R095" n="0003a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead><persName>佛</persName>说梵网经初津卷一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0070a04"/> <lb ed="X" n="0070a05"/><lb ed="R095" n="0003a02"/><byline cb:type="author">淸 古杭昭庆万寿戒壇传律沙门书玉述</byline> <lb ed="X" n="0070a06"/><lb ed="R095" n="0003a03"/><p xml:id="pX39p0070a0601">将释此经。先开十门。一。教起因缘。二。藏乘分摄。三 <lb ed="X" n="0070a07"/><lb ed="R095" n="0003a04"/>辩定时会。四。教观深廣。五。所被機宜。六。能诠体性 <lb ed="X" n="0070a08"/><lb ed="R095" n="0003a05"/>七。宗趣通局。八。翻译传授。九。总释名题。十。别解文 <lb ed="X" n="0070a09"/><lb ed="R095" n="0003a06"/>義。今于题文之前。亦悬叙八義门也。</p> <lb ed="X" n="0070a10"/><lb ed="R095" n="0003a07"/><p xml:id="pX39p0070a1001">初教起因缘者。花严云。非以一缘一事。而得成就 <lb ed="X" n="0070a11"/><lb ed="R095" n="0003a08"/><persName>如来</persName>出现。今经兴起。亦多因缘。别开为十。一。传扬 <lb ed="X" n="0070a12"/><lb ed="R095" n="0003a09"/>诸<persName>佛</persName>授受常法故。二。标示众生入道根本故。三。发 <lb ed="X" n="0070a13"/><lb ed="R095" n="0003a10"/>明心地出生大戒故。四。略开菩萨廣大行愿故。五 <lb ed="X" n="0070a14"/><lb ed="R095" n="0003a11"/>廣显戒门普纳含灵故。六。护持菩萨必不退堕故。 <lb ed="X" n="0070a15"/><lb ed="R095" n="0003a12"/>七。激励小乘令学大乘故。八。直指凡夫信<anchor xml:id="nkr_note_add_0070a1501" n="0070a1501"/><anchor xml:id="beg0070a1501" n="0070a1501"/>己<anchor xml:id="end0070a1501"/>是<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0070a16"/><lb ed="R095" n="0003a13"/>故。九。预扶末法作大导师故。十。流通圣戒辗转无 <lb ed="X" n="0070a17"/><lb ed="R095" n="0003a14"/>尽故。</p> <lb ed="X" n="0070a18"/><lb ed="R095" n="0003a15"/><p xml:id="pX39p0070a1801">二。藏乘分摄者。初藏摄有二。一。三藏。经律论也。品 <lb ed="X" n="0070a19"/><lb ed="R095" n="0003a16"/>内上明法门中心地。契经藏摄。下明<persName>佛</persName>法中戒藏。 <lb ed="X" n="0070a20"/><lb ed="R095" n="0003a17"/>毘尼藏摄。而无问难。故非论摄。二。二藏。声闻菩萨 <lb ed="X" n="0070a21"/><lb ed="R095" n="0003a18"/>也。经云。汝等一切发心菩萨亦诵。乃至十地诸菩 <lb ed="X" n="0070a22"/><lb ed="R095" n="0003b01"/>萨亦诵。是菩萨藏摄。故非声闻也。</p><p xml:id="pX39p0070a2214" cb:place="inline">二。乘摄亦二 <lb ed="X" n="0070a23"/><lb ed="R095" n="0003b02"/>一。五乘。谓人。天。声闻。缘觉。菩萨也。经云。初结菩萨 <lb ed="X" n="0070a24"/><lb ed="R095" n="0003b03"/>波罗提木叉。乃至合掌至心听<persName>佛</persName>诵一切诸<persName>佛</persName>大 <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0070b" n="0070b"/> <lb ed="X" n="0070b01"/><lb ed="R095" n="0003b04"/>乘戒。属菩萨大乘摄。二。四乘。三乘之後。加一<persName>佛</persName>乘。 <lb ed="X" n="0070b02"/><lb ed="R095" n="0003b05"/>即法花之大白牛车也。经云。众生受<persName>佛</persName>戒。即入诸 <lb ed="X" n="0070b03"/><lb ed="R095" n="0003b06"/><persName>佛</persName>位。故是一<persName>佛</persName>乘摄。非前权三乘也。</p><p xml:id="pX39p0070b0315" cb:place="inline">三。分摄。谓 <lb ed="X" n="0070b04"/><lb ed="R095" n="0003b07"/>十二分教也。一。长行。二。重颂。三。授记。四。孤起。五。因 <lb ed="X" n="0070b05"/><lb ed="R095" n="0003b08"/>缘。六。无问自说。七。本事。八。本生。九。方廣。十。未曾有。 <lb ed="X" n="0070b06"/><lb ed="R095" n="0003b09"/>十一。譬喩。十二。论议。长行重颂可知。汝是当成<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0070b07"/><lb ed="R095" n="0003b10"/>我是<anchor xml:id="nkr_note_add_0070b0701" n="0070b0701"/><anchor xml:id="beg0070b0701" n="0070b0701"/>已<anchor xml:id="end0070b0701"/>成<persName>佛</persName>。授记也。是故戒光从口出。有缘。非无 <lb ed="X" n="0070b08"/><lb ed="R095" n="0003b11"/>因故光。光非靑黄赤白黑等。因缘也。入天宫。下阎 <lb ed="X" n="0070b09"/><lb ed="R095" n="0003b12"/>浮。十住处说。本生。及本事也。略开不可说法门中 <lb ed="X" n="0070b10"/><lb ed="R095" n="0003b13"/>心地。乃至褈说十无尽藏戒品。方廣也。释迦身放 <lb ed="X" n="0070b11"/><lb ed="R095" n="0003b14"/>慧光。照天王宫。迴至<name role="" type="person">莲花台藏世界</name>。玄通华光主 <lb ed="X" n="0070b12"/><lb ed="R095" n="0003b15"/>菩萨放金刚白雲色光。遍照一切世界。未曾有也。 <lb ed="X" n="0070b13"/><lb ed="R095" n="0003b16"/>经喩梵网。戒如日月。璎珠。菩提若苗。譬喩也。故是 <lb ed="X" n="0070b14"/><lb ed="R095" n="0003b17"/>九部所摄。而非孤起。无问。论议。三分教也。</p> <lb ed="X" n="0070b15"/><lb ed="R095" n="0003b18"/><p xml:id="pX39p0070b1501">三。辩定时会者。时有三。一。先照时。所谓初善。日初 <lb ed="X" n="0070b16"/><lb ed="R095" n="0004a01"/>分时入也。二。转照时。所谓中善。日中分时入也。此 <lb ed="X" n="0070b17"/><lb ed="R095" n="0004a02"/>一时内。转开三照。初转照时。为下根转小乘法轮。 <lb ed="X" n="0070b18"/><lb ed="R095" n="0004a03"/>中转照时。为中根转三乘法轮。後转照时。为上根 <lb ed="X" n="0070b19"/><lb ed="R095" n="0004a04"/>转一乘法轮。三。还照时。所谓後善。日後分时入也。 <lb ed="X" n="0070b20"/><lb ed="R095" n="0004a05"/>此当先照时说。会有五。一。花严会。直显教也。二。阿 <lb ed="X" n="0070b21"/><lb ed="R095" n="0004a06"/>含会。隐实教也。三。深密会引。摄教也。四。妙智会。融 <lb ed="X" n="0070b22"/><lb ed="R095" n="0004a07"/>通教也。五。法花会。开显教也。此当花严会摄。又涅 <lb ed="X" n="0070b23"/><lb ed="R095" n="0004a08"/>槃经五味。文云。譬如从牛出乳。从乳出酪。从酪出 <lb ed="X" n="0070b24"/><lb ed="R095" n="0004a09"/>生酥。从生酥出熟酥。从熟酥出醍醐。此当最初乳 <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0070c" n="0070c"/> <lb ed="X" n="0070c01"/><lb ed="R095" n="0004a10"/>味也。</p> <lb ed="X" n="0070c02"/><lb ed="R095" n="0004a11"/><p xml:id="pX39p0070c0201">四。教观深廣者。开二。先教相。又二。一。化仪教。门分 <lb ed="X" n="0070c03"/><lb ed="R095" n="0004a12"/>为十。一。本末差别门。二。依本起末门。三。摄末归本 <lb ed="X" n="0070c04"/><lb ed="R095" n="0004a13"/>门。四。本末无碍门。五。随機不定门。六。显密同时门。 <lb ed="X" n="0070c05"/><lb ed="R095" n="0004a14"/>七。一时顿演门。八。寂寞无言门。九。赅通三际门。十。 <lb ed="X" n="0070c06"/><lb ed="R095" n="0004a15"/>褈褈无尽门。经云。我今卢舍那。方坐莲花台。周迊 <lb ed="X" n="0070c07"/><lb ed="R095" n="0004a16"/>千华上。复现千释迦。前二後二分开。即差别门。连 <lb ed="X" n="0070c08"/><lb ed="R095" n="0004a17"/>合。即起末门。又云。如是千百亿。卢舍那本身。该归 <lb ed="X" n="0070c09"/><lb ed="R095" n="0004a18"/>本门。及无碍门。十住处说。即随機门。四禅化魔。又 <lb ed="X" n="0070c10"/><lb ed="R095" n="0004b01"/>说心地。即显密门。重轻戒法。一时顿说。即顿演门。 <lb ed="X" n="0070c11"/><lb ed="R095" n="0004b02"/>没入天宫化魔。下生成道说法。入出不離华光三 <lb ed="X" n="0070c12"/><lb ed="R095" n="0004b03"/>昧。即寂寞门。三世诸<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0070c1201" n="0070c1201"/><anchor xml:id="beg0070c1201" n="0070c1201"/>已<anchor xml:id="end0070c1201"/>。今。当诵。一切菩萨<anchor xml:id="nkr_note_add_0070c1202" n="0070c1202"/><anchor xml:id="beg0070c1202" n="0070c1202"/>已<anchor xml:id="end0070c1202"/>今 <lb ed="X" n="0070c13"/><lb ed="R095" n="0004b04"/>当学。即三际门。舍那<persName>佛</persName>说恒河沙法门中心地。及 <lb ed="X" n="0070c14"/><lb ed="R095" n="0004b05"/>十无尽藏戒法品。千百亿释迦亦如是说。乃至一 <lb ed="X" n="0070c15"/><lb ed="R095" n="0004b06"/>切<persName>佛</persName>心藏。地藏。戒藏。无量行愿藏。因果<persName>佛</persName>性常住 <lb ed="X" n="0070c16"/><lb ed="R095" n="0004b07"/>藏。如是一切<persName>佛</persName>说无量一切法藏。即无尽门。依引 <lb ed="X" n="0070c17"/><lb ed="R095" n="0004b08"/>文義。十義俱通。约时剋定。在何门摄。此当七。九。十 <lb ed="X" n="0070c18"/><lb ed="R095" n="0004b09"/>门。兼差别中。一分本義。以其顿演根本一乘。直益 <lb ed="X" n="0070c19"/><lb ed="R095" n="0004b10"/>圆顿大機宜故。应如法思之。</p><p xml:id="pX39p0070c1912" cb:place="inline">二。化法教。门开为 <lb ed="X" n="0070c20"/><lb ed="R095" n="0004b11"/>二。先。约教诠法通局显分齐。教类有五。初。小教中 <lb ed="X" n="0070c21"/><lb ed="R095" n="0004b12"/>具含四乘。一。人乘。谈五戒。十善。二。天乘。谈四禅。八 <lb ed="X" n="0070c22"/><lb ed="R095" n="0004b13"/>定。三。声闻乘。谈四谛法门。四。缘觉乘。谈十二因缘。 <lb ed="X" n="0070c23"/><lb ed="R095" n="0004b14"/>前二有我。犹属界内凡夫。後二无我。名为出界圣 <lb ed="X" n="0070c24"/><lb ed="R095" n="0004b15"/>人。故此小乘。唯谈我空。二。始教。但明法空。亦名分 <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0071a" n="0071a"/> <lb ed="X" n="0071a01"/><lb ed="R095" n="0004b16"/>教。但说法相。三。终教。竟说中道。亦名实教。廣谈法 <lb ed="X" n="0071a02"/><lb ed="R095" n="0004b17"/>性。四。顿教。唯辩真性。五。圆教。圆谈法界。初是小乘。 <lb ed="X" n="0071a03"/><lb ed="R095" n="0004b18"/>二。三大乘。四。五。一乘。此属圆教。本源心地。与法界 <lb ed="X" n="0071a04"/><lb ed="R095" n="0005a01"/>心性。无二无别故。亦可兼前终顿。而非小始故。权 <lb ed="X" n="0071a05"/><lb ed="R095" n="0005a02"/>实教中。实教所摄。经云。众生受<persName>佛</persName>戒。即入诸<persName>佛</persName>位。 <lb ed="X" n="0071a06"/><lb ed="R095" n="0005a03"/>属顿教摄。又一舍那化千百亿。千百亿。即舍那本 <lb ed="X" n="0071a07"/><lb ed="R095" n="0005a04"/>身。属圆教摄。偈云。应当静观察。诸法真实相。是名 <lb ed="X" n="0071a08"/><lb ed="R095" n="0005a05"/>第一道。亦名摩诃衍。终实義也。文云。一切众生。皆 <lb ed="X" n="0071a09"/><lb ed="R095" n="0005a06"/>入<persName>佛</persName>性戒中。偈云。常作如是信。戒品<anchor xml:id="nkr_note_add_0071a0901" n="0071a0901"/><anchor xml:id="beg0071a0901" n="0071a0901"/>已<anchor xml:id="end0071a0901"/>具足。顿教 <lb ed="X" n="0071a10"/><lb ed="R095" n="0005a07"/>義也。经云。为开百千恒河沙不可说法门中心地。 <lb ed="X" n="0071a11"/><lb ed="R095" n="0005a08"/>乃至因说无量世界。犹如网孔。一一世界。各各不 <lb ed="X" n="0071a12"/><lb ed="R095" n="0005a09"/>同。<persName>佛</persName>教门亦复如是。圆教義也。斯则有前所通。无 <lb ed="X" n="0071a13"/><lb ed="R095" n="0005a10"/>前所局矣。</p><p xml:id="pX39p0071a1305" cb:place="inline">次。约法生起本末。显分齐。法義亦五。 <lb ed="X" n="0071a14"/><lb ed="R095" n="0005a11"/>初。唯一心为本源。所谓众生心。是心则摄一切世 <lb ed="X" n="0071a15"/><lb ed="R095" n="0005a12"/>出世间法。即花严一真法界心。圆教齐也。二。依一 <lb ed="X" n="0071a16"/><lb ed="R095" n="0005a13"/>心开二门。一者心真如门。所谓心性不生不灭。顿 <lb ed="X" n="0071a17"/><lb ed="R095" n="0005a14"/>教齐也。始教空義。密说此门。以彼不知<persName>如来</persName>遣相。 <lb ed="X" n="0071a18"/><lb ed="R095" n="0005a15"/>为显真性。故非其分。二者心生灭门。依<persName>如来</persName>藏。故 <lb ed="X" n="0071a19"/><lb ed="R095" n="0005a16"/>有生灭心。所谓不生不灭。与生灭和合。非一非异。 <lb ed="X" n="0071a20"/><lb ed="R095" n="0005a17"/>名为阿赖耶识。终教齐也。分教识義。密说此门。以 <lb ed="X" n="0071a21"/><lb ed="R095" n="0005a18"/>彼不知<persName>佛</persName>说<persName>如来</persName>藏以为阿赖耶。故非其分。三。依 <lb ed="X" n="0071a22"/><lb ed="R095" n="0005b01"/>後生灭门明二義。一者觉義。谓心体離念。等虚空 <lb ed="X" n="0071a23"/><lb ed="R095" n="0005b02"/>界。二者不觉義。谓不如实知。真如法一故。始教空 <lb ed="X" n="0071a24"/><lb ed="R095" n="0005b03"/>宗。齐此觉義。以为真空本觉之地。彼未明真空相。 <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0071b" n="0071b"/> <lb ed="X" n="0071b01"/><lb ed="R095" n="0005b04"/>即真如性。故说诸法无不是空。四。依後不觉義生。 <lb ed="X" n="0071b02"/><lb ed="R095" n="0005b05"/>三细。一。业相。二。转相。三。现相。分教相宗。齐此业相。 <lb ed="X" n="0071b03"/><lb ed="R095" n="0005b06"/>以为诸法生起之本。故未明三细与真如同。以一 <lb ed="X" n="0071b04"/><lb ed="R095" n="0005b07"/>心为源。故说真如凝然。八识生灭。五。依後现相生 <lb ed="X" n="0071b05"/><lb ed="R095" n="0005b08"/>六粗。一。智相。二。相续相。法执也。三。执取相。四。计名 <lb ed="X" n="0071b06"/><lb ed="R095" n="0005b09"/>字相。上四皆惑道。二乘唯齐第三。但断我执。未证 <lb ed="X" n="0071b07"/><lb ed="R095" n="0005b10"/>法空故。五。起业相。业道人天齐此。但知善恶业相。 <lb ed="X" n="0071b08"/><lb ed="R095" n="0005b11"/>不识二执惑故。六。业繫苦相。苦道也。舍那略开心 <lb ed="X" n="0071b09"/><lb ed="R095" n="0005b12"/>地如毛头许。乃至本源自性淸净。即一总相心也。 <lb ed="X" n="0071b10"/><lb ed="R095" n="0005b13"/>汝诸<persName>佛</persName>转我所说。与一切众生开心地道。即二门 <lb ed="X" n="0071b11"/><lb ed="R095" n="0005b14"/>也。释迦<persName>佛</persName>说舍那心地中初发心中。常所诵一戒。 <lb ed="X" n="0071b12"/><lb ed="R095" n="0005b15"/>光明金刚宝戒。是一切<persName>佛</persName>本源。一切菩萨本源。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0071b13"/><lb ed="R095" n="0005b16"/>性种子。即觉不觉義也。一切众生皆有<persName>佛</persName>性。一切 <lb ed="X" n="0071b14"/><lb ed="R095" n="0005b17"/>意识色心。是情。是心。皆入<persName>佛</persName>性戒中。即三细也。如 <lb ed="X" n="0071b15"/><lb ed="R095" n="0005b18"/>是十波罗提木叉出于世界。是法戒。是三世一切 <lb ed="X" n="0071b16"/><lb ed="R095" n="0006a01"/>众生顶戴受持。乃至云。若有犯者。不得现身发菩 <lb ed="X" n="0071b17"/><lb ed="R095" n="0006a02"/>提心。及随三恶道中。二劫三劫。不闻父母三宝名 <lb ed="X" n="0071b18"/><lb ed="R095" n="0006a03"/>字。即六粗也。经既本末具证。義理深廣彰矣。</p><p xml:id="pX39p0071b1818" cb:place="inline">後。 <lb ed="X" n="0071b19"/><lb ed="R095" n="0006a04"/>观道开为三门。一。不生观。二。不灭观。三。一心观。亦 <lb ed="X" n="0071b20"/><lb ed="R095" n="0006a05"/>可一。非异观。二。非一观。三。实相观。偈云。应当静观 <lb ed="X" n="0071b21"/><lb ed="R095" n="0006a06"/>察。诸法真实相。不生亦不灭。不一亦不异。如是一 <lb ed="X" n="0071b22"/><lb ed="R095" n="0006a07"/>心中。方便勤莊严。亦可一。灭恶观。二。出<persName>佛</persName>观。三。一 <lb ed="X" n="0071b23"/><lb ed="R095" n="0006a08"/>道观。偈云。于学于无学。勿生分别想。是名第一道。 <lb ed="X" n="0071b24"/><lb ed="R095" n="0006a09"/>亦名摩诃衍。一切戏论恶。悉从是处灭。诸<persName>佛</persName>萨婆 <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0071c" n="0071c"/> <lb ed="X" n="0071c01"/><lb ed="R095" n="0006a10"/>若。悉由是处出。亦可一。不有观。二。不无观。三。本源 <lb ed="X" n="0071c02"/><lb ed="R095" n="0006a11"/>观。或云。一。非色观。二。非心观。三。戒光观。文云。戒光 <lb ed="X" n="0071c03"/><lb ed="R095" n="0006a12"/>从口出。非色非心。非有非无。是诸<persName>佛</persName>之本源。或云 <lb ed="X" n="0071c04"/><lb ed="R095" n="0006a13"/>一。俱非观。二。因缘观。三。心戒观。文云。我今自诵诸 <lb ed="X" n="0071c05"/><lb ed="R095" n="0006a14"/><persName>佛</persName>法戒。乃至一切诸菩萨亦诵。是故戒光从口出。 <lb ed="X" n="0071c06"/><lb ed="R095" n="0006a15"/>有缘。非无因故光。光非靑黄赤白黑。乃至非因果 <lb ed="X" n="0071c07"/><lb ed="R095" n="0006a16"/>法等。此三观门。即小乘律仪。道共。定共。三戒。亦即 <lb ed="X" n="0071c08"/><lb ed="R095" n="0006a17"/>律仪。无漏禅戒。亦即大乘律仪。善法。众生。三戒。璎 <lb ed="X" n="0071c09"/><lb ed="R095" n="0006a18"/>珞经云。律仪戒。谓十波罗提木叉。善法戒。谓八万 <lb ed="X" n="0071c10"/><lb ed="R095" n="0006b01"/>四千法门。众生戒。谓慈悲喜捨。化及众生。令得安 <lb ed="X" n="0071c11"/><lb ed="R095" n="0006b02"/>乐也。此约次第三观。配释如是。若圆融观。三观幷 <lb ed="X" n="0071c12"/><lb ed="R095" n="0006b03"/>摄三聚。三聚具含三观。乃至十重。四十八轻。八万 <lb ed="X" n="0071c13"/><lb ed="R095" n="0006b04"/>四千法门。化度十界百亿众生。三观三聚。莫不遍 <lb ed="X" n="0071c14"/><lb ed="R095" n="0006b05"/>包。则此观道。岂不幽深也。</p> <lb ed="X" n="0071c15"/><lb ed="R095" n="0006b06"/><p xml:id="pX39p0071c1501">五。所被機宜者。经云。一切众生。皆有<persName>佛</persName>性。无非所 <lb ed="X" n="0071c16"/><lb ed="R095" n="0006b07"/>被。不同馀宗。唯被菩萨。及不定<persName>佛</persName>。依起信论。三聚 <lb ed="X" n="0071c17"/><lb ed="R095" n="0006b08"/>统收。此经正为不定。文云。信男信女。婬男婬女。尽 <lb ed="X" n="0071c18"/><lb ed="R095" n="0006b09"/>得受戒。兼为正定。修进妙行。经云。三世菩萨<anchor xml:id="nkr_note_add_0071c1801" n="0071c1801"/><anchor xml:id="beg0071c1801" n="0071c1801"/>已<anchor xml:id="end0071c1801"/>学。 <lb ed="X" n="0071c19"/><lb ed="R095" n="0006b10"/>今学。当学。邪定。作近远缘。彼论云。近远。速得度故。 <lb ed="X" n="0071c20"/><lb ed="R095" n="0006b11"/>远缘。久远得度故。是近远复有二缘。一。增长行缘。 <lb ed="X" n="0071c21"/><lb ed="R095" n="0006b12"/>二。受道缘。今经云。众生受<persName>佛</persName>戒。即入诸<persName>佛</persName>位。近缘 <lb ed="X" n="0071c22"/><lb ed="R095" n="0006b13"/>也。汝是当成<persName>佛</persName>。我是<anchor xml:id="nkr_note_add_0071c2201" n="0071c2201"/><anchor xml:id="beg0071c2201" n="0071c2201"/>已<anchor xml:id="end0071c2201"/>成<persName>佛</persName>。远缘也。又准楞伽经。 <lb ed="X" n="0071c23"/><lb ed="R095" n="0006b14"/>五性摄尽。一。声闻乘种姓。二。缘觉乘种姓。三。<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0071c24"/><lb ed="R095" n="0006b15"/>乘种姓。四。三乘不定种姓。五。阐提无种姓。此经正 <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0072a" n="0072a"/> <lb ed="X" n="0072a01"/><lb ed="R095" n="0006b16"/>被<persName>如来</persName>乘种姓。兼为馀四性。以作近远缘故。彼经 <lb ed="X" n="0072a02"/><lb ed="R095" n="0006b17"/>云。捨善根一阐提。以<persName>佛</persName>威力。或善根生。<persName>佛</persName>于一切 <lb ed="X" n="0072a03"/><lb ed="R095" n="0006b18"/>众生。无捨时故。今经云。一切众生。皆入<persName>佛</persName>性戒中。 <lb ed="X" n="0072a04"/><lb ed="R095" n="0007a01"/>当当常有因故。当当常住法身。又云。见一切众生 <lb ed="X" n="0072a05"/><lb ed="R095" n="0007a02"/>应唱言。汝等尽应受三皈十戒。发菩提心。畜牲阐 <lb ed="X" n="0072a06"/><lb ed="R095" n="0007a03"/>提尙尔。况二乘圣性耶。若约今经。人有八对。文云。 <lb ed="X" n="0072a07"/><lb ed="R095" n="0007a04"/>国王。王子。大臣。百官。比丘。比丘尼。信男。信女。婬男。 <lb ed="X" n="0072a08"/><lb ed="R095" n="0007a05"/>婬女。十八梵。六欲天。无根。二根。黄门。奴婢。一切鬼 <lb ed="X" n="0072a09"/><lb ed="R095" n="0007a06"/>神。尽得受戒。初王臣。二僧尼。三净染。四欲色。五有 <lb ed="X" n="0072a10"/><lb ed="R095" n="0007a07"/>无。六主仆。七幽显。八横竖。法有十六。谓信。闻。喜。见 <lb ed="X" n="0072a11"/><lb ed="R095" n="0007a08"/>持。戴。读。诵。解。学。修。说。註。书。授。行也。若普收者。或疑。 <lb ed="X" n="0072a12"/><lb ed="R095" n="0007a09"/>或信。或毁。或赞。皆为所被。经云。七逆八难。一切犯 <lb ed="X" n="0072a13"/><lb ed="R095" n="0007a10"/>戒罪。应教忏悔。又云。十无尽藏戒品。是一切众生 <lb ed="X" n="0072a14"/><lb ed="R095" n="0007a11"/>戒。本源自性淸净。则知成法。破法。尽成<persName>佛</persName>道也。</p> <lb ed="X" n="0072a15"/><lb ed="R095" n="0007a12"/><p xml:id="pX39p0072a1501">六。能诠体性者。分开四门。一。随相门。又三。初。声名 <lb ed="X" n="0072a16"/><lb ed="R095" n="0007a13"/>句文体。经云。若说法时。法师高座。四众听者下坐。 <lb ed="X" n="0072a17"/><lb ed="R095" n="0007a14"/>二。通摄所诠体。上四。属能诠。此一。所诠義。若不诠 <lb ed="X" n="0072a18"/><lb ed="R095" n="0007a15"/>義。文非教故。下云。应一一教受持大乘经律。教解 <lb ed="X" n="0072a19"/><lb ed="R095" n="0007a16"/>義理。又云。先学大乘威仪经律。廣开解義味。三。六 <lb ed="X" n="0072a20"/><lb ed="R095" n="0007a17"/>尘显法体。下云。戒光从口出。又云。剥皮为纸。刺血 <lb ed="X" n="0072a21"/><lb ed="R095" n="0007a18"/>为墨。以髓为水。析骨为笔。书写<persName>佛</persName>戒。木皮<anchor xml:id="nkr_note_add_0072a2101" n="0072a2101"/><anchor xml:id="beg0072a2101" n="0072a2101"/>榖<anchor xml:id="end0072a2101"/>纸。绢 <lb ed="X" n="0072a22"/><lb ed="R095" n="0007b01"/>素竹帛。亦应悉书持。常以七宝无價香花。一切杂 <lb ed="X" n="0072a23"/><lb ed="R095" n="0007b02"/>宝为箱囊。盛经律卷。二。唯识门。前三教体。皆自识 <lb ed="X" n="0072a24"/><lb ed="R095" n="0007b03"/>变。下云。常应一心受持读诵大乘经律。若见牛马 <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0072b" n="0072b"/> <lb ed="X" n="0072b01"/><lb ed="R095" n="0007b04"/>猪羊。应心念口言。汝是畜牲。发菩提心。又云。三千 <lb ed="X" n="0072b02"/><lb ed="R095" n="0007b05"/>学士。闻<persName>佛</persName>自诵。心心顶戴。三。归性门。此识无体。真 <lb ed="X" n="0072b03"/><lb ed="R095" n="0007b06"/>如性故。经云。日日六时。持菩萨戒。解其義理。<persName>佛</persName>性 <lb ed="X" n="0072b04"/><lb ed="R095" n="0007b07"/>之性。四。无碍门。谓前理事心境。交彻无碍。又云。一 <lb ed="X" n="0072b05"/><lb ed="R095" n="0007b08"/>切意识色心。是情是心。皆入<persName>佛</persName>性戒中。又云。十无 <lb ed="X" n="0072b06"/><lb ed="R095" n="0007b09"/>尽藏戒品。是一切众生戒。本源自性。千百亿世界 <lb ed="X" n="0072b07"/><lb ed="R095" n="0007b10"/>中。一切众生受持。欢喜奉行。故此一经。通取四门 <lb ed="X" n="0072b08"/><lb ed="R095" n="0007b11"/>为教体也。</p> <lb ed="X" n="0072b09"/><lb ed="R095" n="0007b12"/><p xml:id="pX39p0072b0901">七。宗趣通局者。先。通辩诸宗有六。一随相法执宗。 <lb ed="X" n="0072b10"/><lb ed="R095" n="0007b13"/>即小乘诸师依阿含等经。造俱舍等论。二。唯识法 <lb ed="X" n="0072b11"/><lb ed="R095" n="0007b14"/>相宗。即无著依深密等经。造瑜伽等论。三。真空无 <lb ed="X" n="0072b12"/><lb ed="R095" n="0007b15"/>相宗。即提婆依般若等经。造中观等论。四。藏心缘 <lb ed="X" n="0072b13"/><lb ed="R095" n="0007b16"/>起宗。即<name role="" type="person">马鸣</name>依勝鬘等经。造起信等论。五。真性寂 <lb ed="X" n="0072b14"/><lb ed="R095" n="0007b17"/>灭宗。即龙树依楞伽等经。造<persName>佛</persName>性等论。六。法界圆 <lb ed="X" n="0072b15"/><lb ed="R095" n="0007b18"/>融宗。即天亲依花严等经。造十地等论。今此经宗。 <lb ed="X" n="0072b16"/><lb ed="R095" n="0008a01"/>当後第六门也。经云。<persName>佛</persName>坐菩提树下。成正觉<anchor xml:id="nkr_note_add_0072b1601" n="0072b1601"/><anchor xml:id="beg0072b1601" n="0072b1601"/>已<anchor xml:id="end0072b1601"/>。初 <lb ed="X" n="0072b17"/><lb ed="R095" n="0008a02"/>结菩萨波罗提木叉。以此即舍那心地戒。众生<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0072b18"/><lb ed="R095" n="0008a03"/>性戒。大众十无尽藏戒。故属圆融宗也。</p><p xml:id="pX39p0072b1816" cb:place="inline">後。局明 <lb ed="X" n="0072b19"/><lb ed="R095" n="0008a04"/>此经。有总。有别。总则心地大戒。以止恶行善为宗。 <lb ed="X" n="0072b20"/><lb ed="R095" n="0008a05"/>了达<persName>佛</persName>性因果。超凡入圣为趣。别开五对。一。教義 <lb ed="X" n="0072b21"/><lb ed="R095" n="0008a06"/>对。崇毘尼教相为宗。合悟心地妙義为趣。二。事理 <lb ed="X" n="0072b22"/><lb ed="R095" n="0008a07"/>对。擧重轻是非事相为宗。解第一義谛理性为趣。 <lb ed="X" n="0072b23"/><lb ed="R095" n="0008a08"/>三境智对。所缘六种姓真境为宗。能照三门观智 <lb ed="X" n="0072b24"/><lb ed="R095" n="0008a09"/>慧为趣。四。行位对。修行无量行愿藏法为宗。三十 <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0072c" n="0072c"/> <lb ed="X" n="0072c01"/><lb ed="R095" n="0008a10"/>心十地贤圣阶位为趣。五。因果对。善彻<persName>佛</persName>性正因 <lb ed="X" n="0072c02"/><lb ed="R095" n="0008a11"/>为宗。圆成法身<persName>佛</persName>果为趣。此之五对。前後相由生 <lb ed="X" n="0072c03"/><lb ed="R095" n="0008a12"/>起也。</p> <lb ed="X" n="0072c04"/><lb ed="R095" n="0008a13"/><p xml:id="pX39p0072c0401">八。翻译传授者。有二。一翻译时年。肇序云。罗什法 <lb ed="X" n="0072c05"/><lb ed="R095" n="0008a14"/>师。诵此一品。以为心地之首。此经有一百一十二 <lb ed="X" n="0072c06"/><lb ed="R095" n="0008a15"/>卷。六十二品。弘始三年。秦主姚兴。玄心大法。卑万 <lb ed="X" n="0072c07"/><lb ed="R095" n="0008a16"/>乘之心。尊三宝之教。于<name role="" type="person">草堂寺</name>。共诸学士。与什参 <lb ed="X" n="0072c08"/><lb ed="R095" n="0008a17"/>定。大小两乘。五十馀部。唯梵网经。最後译出。时道 <lb ed="X" n="0072c09"/><lb ed="R095" n="0008a18"/>融。道影等。三百馀人。一时受菩萨大戒。融影等信 <lb ed="X" n="0072c10"/><lb ed="R095" n="0008b01"/>受<persName>佛</persName>语。即书出此心地一品。八十一部。流传後代。 <lb ed="X" n="0072c11"/><lb ed="R095" n="0008b02"/>当时三百馀人。常诵此一品。以为持戒之资。应知 <lb ed="X" n="0072c12"/><lb ed="R095" n="0008b03"/>此土菩萨大戒。乃什师之所传也。</p><p xml:id="pX39p0072c1214" cb:place="inline">二。疏解流传。 <lb ed="X" n="0072c13"/><lb ed="R095" n="0008b04"/>天台智者大师著義疏。雲栖莲池大师述发隐。吾 <lb ed="X" n="0072c14"/><lb ed="R095" n="0008b05"/>千华三昧光律祖。直解心地一品。古吴素华旭法 <lb ed="X" n="0072c15"/><lb ed="R095" n="0008b06"/>师合註。廣州在犙赞法师略疏。乳峰德水源法师 <lb ed="X" n="0072c16"/><lb ed="R095" n="0008b07"/>手标。如上诸书。皆诠梵网妙理。今于众部之中採 <lb ed="X" n="0072c17"/><lb ed="R095" n="0008b08"/>诸奥義。共析经文。庶其览者。逐事以明理。就理而 <lb ed="X" n="0072c18"/><lb ed="R095" n="0008b09"/>察事。明于理。则自不迷宗。察于事。则自不怠持。梵 <lb ed="X" n="0072c19"/><lb ed="R095" n="0008b10"/>网之旨既明。则吾人之心地。未尝与毘卢遮那遍 <lb ed="X" n="0072c20"/><lb ed="R095" n="0008b11"/>照异也。</p><p xml:id="pX39p0072c2004" cb:place="inline">上明八義门竟。</p> <lb ed="X" n="0072c21"/><lb ed="R095" n="0008b12"/><p xml:id="pX39p0072c2101">△九总释名题三。初经题。二人题。三品题。今初。</p> <lb ed="X" n="0072c22"/><lb ed="R095" n="0008b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0072c2201"><persName>佛</persName>说梵网经</p></cb:div> <lb ed="X" n="0072c23"/><lb ed="R095" n="0008b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0072c2301"><persName>佛</persName>说者。先舍那所说。後释迦亲宣也。梵语<persName>佛陀</persName>。华 <lb ed="X" n="0072c24"/><lb ed="R095" n="0008b15"/>言知者。觉者。知。谓知过去。现在。未来。众生。非众生 <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0073a" n="0073a"/> <lb ed="X" n="0073a01"/><lb ed="R095" n="0008b16"/>数。常。无常等。一切诸法。是名为知。觉。谓于一切法。 <lb ed="X" n="0073a02"/><lb ed="R095" n="0008b17"/>一切种相。能自开觉。亦能开觉一切有情。如睡梦 <lb ed="X" n="0073a03"/><lb ed="R095" n="0008b18"/>觉。如莲花开。是名为觉。对迷说觉。对愚说知。能知 <lb ed="X" n="0073a04"/><lb ed="R095" n="0009a01"/>能觉。故名为<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>有三身。法。报。化也。法。即本觉性 <lb ed="X" n="0073a05"/><lb ed="R095" n="0009a02"/>体。报。乃始觉智圆。化。则慈悲应现也。然法身无相。 <lb ed="X" n="0073a06"/><lb ed="R095" n="0009a03"/>圆明遍照十方。报身万德。具八万四千相好。化身 <lb ed="X" n="0073a07"/><lb ed="R095" n="0009a04"/>丈六金身。具三十二相。八十种好。有云。法身名毘 <lb ed="X" n="0073a08"/><lb ed="R095" n="0009a05"/>卢遮那。此云遍一切处。如心地观经偈云。法身体 <lb ed="X" n="0073a09"/><lb ed="R095" n="0009a06"/>遍诸众生。万德凝然性常住。不生不灭无来去。不 <lb ed="X" n="0073a10"/><lb ed="R095" n="0009a07"/>一不异非断常。法界遍满如虚空。一切<persName>如来</persName>共修 <lb ed="X" n="0073a11"/><lb ed="R095" n="0009a08"/>证。是也。报身名卢舍那。化身名释迦牟尼。此一往 <lb ed="X" n="0073a12"/><lb ed="R095" n="0009a09"/>语耳。当知三身。非一非异。機缘不同。见一异也。说 <lb ed="X" n="0073a13"/><lb ed="R095" n="0009a10"/>者。悦其所怀。谓诸<persName>佛</persName>久修久证一体三身。了知一 <lb ed="X" n="0073a14"/><lb ed="R095" n="0009a11"/>切众生。同具此德。大悲熏心。每思济渡。今機缘初 <lb ed="X" n="0073a15"/><lb ed="R095" n="0009a12"/>熟。乃接归本源世界。亲觐本尊。秉受心地法门。次 <lb ed="X" n="0073a16"/><lb ed="R095" n="0009a13"/>复示成树下。普为凡夫。结重轻戒。俾受者。顿入<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0073a17"/><lb ed="R095" n="0009a14"/>位。成真<persName>佛</persName>子。度生本怀。于兹畅悦。故曰悦其所怀 <lb ed="X" n="0073a18"/><lb ed="R095" n="0009a15"/>也。又四辩宣扬。名之为说。三昧正受。名之为默。说 <lb ed="X" n="0073a19"/><lb ed="R095" n="0009a16"/>法。则利益众生。默然。则自受法乐也。梵网者。以喩 <lb ed="X" n="0073a20"/><lb ed="R095" n="0009a17"/>彰名也。梵。谓梵天。网。谓珠网。谓<persName>佛</persName>在<name role="" type="person">摩醯首罗</name>大 <lb ed="X" n="0073a21"/><lb ed="R095" n="0009a18"/>梵天王宫中。观彼天宫殿上因陀罗网幢。众宝所 <lb ed="X" n="0073a22"/><lb ed="R095" n="0009b01"/>成。光光涉入。不相障碍。<persName>佛</persName>刹如之。故以喩为经名 <lb ed="X" n="0073a23"/><lb ed="R095" n="0009b02"/>也。義如後释。然能喩唯一。谓梵网珠幢。所喩有二。 <lb ed="X" n="0073a24"/><lb ed="R095" n="0009b03"/>谓世界。及<persName>佛</persName>教门也。世界。即所被之機。教门。是能 <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0073b" n="0073b"/> <lb ed="X" n="0073b01"/><lb ed="R095" n="0009b04"/>被之法。法性平等。理非种种。由機异故。教门亦殊 <lb ed="X" n="0073b02"/><lb ed="R095" n="0009b05"/>也。此乃就事而言。若约法释者。梵网。即是众生心 <lb ed="X" n="0073b03"/><lb ed="R095" n="0009b06"/>性。亦乃诸<persName>佛</persName>之本源。行菩萨道之根本。是大众诸 <lb ed="X" n="0073b04"/><lb ed="R095" n="0009b07"/><persName>佛</persName>子之根本也。自性本净名梵。尘界含摄名网。由 <lb ed="X" n="0073b05"/><lb ed="R095" n="0009b08"/>此心性建立无量世界众生之法。及设无量教门 <lb ed="X" n="0073b06"/><lb ed="R095" n="0009b09"/>诸<persName>佛</persName>之法。故云心<persName>佛</persName>及众生。是三无差别。只在迷 <lb ed="X" n="0073b07"/><lb ed="R095" n="0009b10"/>悟之间而分优劣矣。何以故。迷成三障。悟即三身。 <lb ed="X" n="0073b08"/><lb ed="R095" n="0009b11"/>合而言之。自悟为<persName>佛</persName>。悟他名说。自他不二。名为<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0073b09"/><lb ed="R095" n="0009b12"/>说梵网也。经者。梵语具云。欲底修多罗。华言契经 <lb ed="X" n="0073b10"/><lb ed="R095" n="0009b13"/>上契诸<persName>佛</persName>妙理。乃合道而言。下契众生之機。是逗 <lb ed="X" n="0073b11"/><lb ed="R095" n="0009b14"/>根而说。为法为则。今古常然。故名为经。总不出贯。 <lb ed="X" n="0073b12"/><lb ed="R095" n="0009b15"/>摄。常。法。四義。谓贯串所说之理。摄持所化之機。三 <lb ed="X" n="0073b13"/><lb ed="R095" n="0009b16"/>世不易为常。十界同遵曰法。夫圣人之语。无非教 <lb ed="X" n="0073b14"/><lb ed="R095" n="0009b17"/>人闻之。从凡悟圣。永息迷心者矣。正翻为线。此方 <lb ed="X" n="0073b15"/><lb ed="R095" n="0009b18"/>不贵线称。故存于经也。按诸经律。有以单人。单法。 <lb ed="X" n="0073b16"/><lb ed="R095" n="0010a01"/>单喩。为名。或以人法为题。或以人喩为题。或以法 <lb ed="X" n="0073b17"/><lb ed="R095" n="0010a02"/>喩为题。或以人法喩为题。所谓单三复三。具足也 <lb ed="X" n="0073b18"/><lb ed="R095" n="0010a03"/>今经当第五种立题。若以通别论之。则经为通。同 <lb ed="X" n="0073b19"/><lb ed="R095" n="0010a04"/>名经故。梵网是别。别馀经故。故此经中。若境。若智。 <lb ed="X" n="0073b20"/><lb ed="R095" n="0010a05"/>若機。若益。若理。若事。若体。若用。若因。若果。而迥别 <lb ed="X" n="0073b21"/><lb ed="R095" n="0010a06"/>馀经也。境。谓性境。即一真法界。体性虚空花光三 <lb ed="X" n="0073b22"/><lb ed="R095" n="0010a07"/>昧。智。谓十智。即本经所谓天眼。天耳。乃至天愿等。 <lb ed="X" n="0073b23"/><lb ed="R095" n="0010a08"/>機。谓总摄群機。如经云。汝诸<persName>佛</persName>子。转我所说。与一 <lb ed="X" n="0073b24"/><lb ed="R095" n="0010a09"/>切众生开心地道。益。即利益。谓众生受<persName>佛</persName>戒。即入 <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0073c" n="0073c"/> <lb ed="X" n="0073c01"/><lb ed="R095" n="0010a10"/>诸<persName>佛</persName>位等。理。即理体。经云。一切众生皆有<persName>佛</persName>性。事。 <lb ed="X" n="0073c02"/><lb ed="R095" n="0010a11"/>即事相。谓但解法师语。尽得受戒。体。即戒体。谓光 <lb ed="X" n="0073c03"/><lb ed="R095" n="0010a12"/>明金刚宝戒。是一切<persName>佛</persName>本源。用。即功用。谓得见千 <lb ed="X" n="0073c04"/><lb ed="R095" n="0010a13"/><persName>佛</persName>。千<persName>佛</persName>授手。世世不堕恶道八难等。因。即因行。如 <lb ed="X" n="0073c05"/><lb ed="R095" n="0010a14"/>云。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0073c0501" n="0073c0501"/><anchor xml:id="beg0073c0501" n="0073c0501"/>已<anchor xml:id="end0073c0501"/>百劫修行是心地等。果。即果位。如莲花台 <lb ed="X" n="0073c06"/><lb ed="R095" n="0010a15"/>藏世界。赫赫天光。狮子座上<name role="" type="person">卢舍那<persName>佛</persName></name>也。是故梵 <lb ed="X" n="0073c07"/><lb ed="R095" n="0010a16"/>网一经。教齐圆顿。義幷花严。主伴褈褈。说听皆<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0073c08"/><lb ed="R095" n="0010a17"/>该七众以通收。凡诸位而均摄。为一化之根源。乃 <lb ed="X" n="0073c09"/><lb ed="R095" n="0010a18"/>大乘之极畅也。上四字。是所诠之義。下一字。为能 <lb ed="X" n="0073c10"/><lb ed="R095" n="0010b01"/>诠之文。能所合目。故名<persName>佛</persName>说梵网经也。初津者。为 <lb ed="X" n="0073c11"/><lb ed="R095" n="0010b02"/>初学者。以作津樑也。</p><p xml:id="pX39p0073c1109" cb:place="inline">△二释人题。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0073c12"/><lb ed="R095" n="0010b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0073c1201">姚秦三藏法师鸠摩罗什译</p></cb:div> <lb ed="X" n="0073c13"/><lb ed="R095" n="0010b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0073c1301">姚秦者。姚。是姓。秦。是国号。乃後秦国主。姓姚名兴 <lb ed="X" n="0073c14"/><lb ed="R095" n="0010b05"/>也。题立此号者。以证译经之时也。三藏者。经律论 <lb ed="X" n="0073c15"/><lb ed="R095" n="0010b06"/>之灵文也。谓开示悟入。贯串摄持名经。处断轻重 <lb ed="X" n="0073c16"/><lb ed="R095" n="0010b07"/>开遮持犯曰律。刊定是非邪正为论。包括所应知 <lb ed="X" n="0073c17"/><lb ed="R095" n="0010b08"/>義令无分散。故名藏也。法师者。法。轨则義。师。匠也。 <lb ed="X" n="0073c18"/><lb ed="R095" n="0010b09"/>法虽可轨。体不自弘。弘之在人。谓此师善解三藏。 <lb ed="X" n="0073c19"/><lb ed="R095" n="0010b10"/>华梵双通。以法自师。以法师人。就德为名。故曰三 <lb ed="X" n="0073c20"/><lb ed="R095" n="0010b11"/>藏法师也。鸠摩罗什。此云童寿。谓法师年在童稚 <lb ed="X" n="0073c21"/><lb ed="R095" n="0010b12"/>之时。而辩慧<anchor xml:id="nkr_note_add_0073c2101" n="0073c2101"/><anchor xml:id="beg0073c2101" n="0073c2101"/>已<anchor xml:id="end0073c2101"/>超耆宿故。译者。谓手持梵卷。口诵 <lb ed="X" n="0073c22"/><lb ed="R095" n="0010b13"/>秦言。翻梵成华。故名译也。父天竺人。师在胎日。母 <lb ed="X" n="0073c23"/><lb ed="R095" n="0010b14"/>增辩慧。七岁出家。日诵千偈。九岁与外道论義。辩 <lb ed="X" n="0073c24"/><lb ed="R095" n="0010b15"/>挫邪锋。咸皆愧伏。远近异之。母生什後。亦即出家。 <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0074a" n="0074a"/> <lb ed="X" n="0074a01"/><lb ed="R095" n="0010b16"/>聪拔众尼。得第三果。什既受具。母谓之曰。方等深 <lb ed="X" n="0074a02"/><lb ed="R095" n="0010b17"/>教。应大阐扬。秦都与汝。自身无利。如何。什曰。菩萨 <lb ed="X" n="0074a03"/><lb ed="R095" n="0010b18"/>之行。利物忘躯。大化必行。炉镬何恨。从此<anchor xml:id="nkr_note_add_0074a0301" n="0074a0301"/><anchor xml:id="beg0074a0301" n="0074a0301"/>已<anchor xml:id="end0074a0301"/>後。廣 <lb ed="X" n="0074a04"/><lb ed="R095" n="0011a01"/>诵大乘。洞其秘奥。西域诸王。皆尊奉为师。凡请说 <lb ed="X" n="0074a05"/><lb ed="R095" n="0011a02"/>法。必长跪座侧。令师踏登。符坚建元九年。太史奏 <lb ed="X" n="0074a06"/><lb ed="R095" n="0011a03"/>云。有德星现外国。当有大德智人。入辅中国。坚曰。 <lb ed="X" n="0074a07"/><lb ed="R095" n="0011a04"/>朕闻西域有罗什。襄阳有道安。将非此耶。遂遣将 <lb ed="X" n="0074a08"/><lb ed="R095" n="0011a05"/>军吕光等。率兵七万。西伐龟兹。请师弘法。吕光与 <lb ed="X" n="0074a09"/><lb ed="R095" n="0011a06"/>师纔及中途。姚兴续秦。迎师归国。以师礼事之。优 <lb ed="X" n="0074a10"/><lb ed="R095" n="0011a07"/>宠特甚。延入西明阁。及<name role="" type="person">逍遥园</name>。别馆安置。与八百 <lb ed="X" n="0074a11"/><lb ed="R095" n="0011a08"/>沙门。咨受师義。敕译经论。三百九十馀卷。弘始十 <lb ed="X" n="0074a12"/><lb ed="R095" n="0011a09"/>一年。八月二十日。𣨛于长安。寿七十岁。南山律祖 <lb ed="X" n="0074a13"/><lb ed="R095" n="0011a10"/>问天人陆元畅云。什师所翻之经。至今若新。受持 <lb ed="X" n="0074a14"/><lb ed="R095" n="0011a11"/>转盛。何耶。答云。其人善解大乘。得<persName>佛</persName>遗寄之意。绝 <lb ed="X" n="0074a15"/><lb ed="R095" n="0011a12"/>後光前。仰之所不能及。为一代之宝。从毘婆尸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0074a16"/><lb ed="R095" n="0011a13"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0074a1601" n="0074a1601"/><anchor xml:id="beg0074a1601" n="0074a1601"/>已<anchor xml:id="end0074a1601"/>来译经师也。又云。什师位阶三贤。文殊指授令 <lb ed="X" n="0074a17"/><lb ed="R095" n="0011a14"/>其删定。非槪论也。</p><p xml:id="pX39p0074a1708" cb:place="inline">△三释品题。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0074a18"/><lb ed="R095" n="0011a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0074a1801">菩萨心地品之下</p></cb:div> <lb ed="X" n="0074a19"/><lb ed="R095" n="0011a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0074a1901">此品以人法为名。菩萨。人也。心地。法也。先释菩萨。 <lb ed="X" n="0074a20"/><lb ed="R095" n="0011a17"/>人名。梵语具云摩诃菩提质帝萨埵。此云大道心 <lb ed="X" n="0074a21"/><lb ed="R095" n="0011a18"/>成就众生。谓有大心。入<persName>佛</persName>道故。亦云觉有情。谓菩 <lb ed="X" n="0074a22"/><lb ed="R095" n="0011b01"/>提。是能觉義。萨埵。是有情義。谓能令一切有情。觉 <lb ed="X" n="0074a23"/><lb ed="R095" n="0011b02"/>悟<persName>佛</persName>道故。东土好简。故但言菩萨也。亦云大士。谓 <lb ed="X" n="0074a24"/><lb ed="R095" n="0011b03"/>能上求下化。建立大事故。又云开士。谓能开化一 <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0074b" n="0074b"/> <lb ed="X" n="0074b01"/><lb ed="R095" n="0011b04"/>切众生故。总而言之。依无作四谛境。发四弘誓。撰 <lb ed="X" n="0074b02"/><lb ed="R095" n="0011b05"/>大甲䩜。能为难事。上弘<persName>佛</persName>法。下化众生。智悲双运。 <lb ed="X" n="0074b03"/><lb ed="R095" n="0011b06"/>故获此号也。其间有通。有别。通则从初发心以来。 <lb ed="X" n="0074b04"/><lb ed="R095" n="0011b07"/>直至等觉。皆名菩萨。别则菩萨位次。各各不同也。 <lb ed="X" n="0074b05"/><lb ed="R095" n="0011b08"/>次。释心地。法名。谓万法之所从生。故称为心。凡圣 <lb ed="X" n="0074b06"/><lb ed="R095" n="0011b09"/>之所依持。故称为地。盖此心地。是譬喩品内所明 <lb ed="X" n="0074b07"/><lb ed="R095" n="0011b10"/>大士要用。如人身之有心。能总万事。能生勝果。为 <lb ed="X" n="0074b08"/><lb ed="R095" n="0011b11"/>大士所依。義言如地。然菩萨律仪。遍防三业。心。意。 <lb ed="X" n="0074b09"/><lb ed="R095" n="0011b12"/>识。体一名异。三业之中。意业为主。身口次之。據勝 <lb ed="X" n="0074b10"/><lb ed="R095" n="0011b13"/>为论。故言心地。夫<persName>佛</persName>即心。心即<persName>佛</persName>也。心得<persName>佛</persName>。以显 <lb ed="X" n="0074b11"/><lb ed="R095" n="0011b14"/>示第一義。<persName>佛</persName>因心。以化度人天。故<persName>佛</persName><persName>佛</persName>出世。唯语 <lb ed="X" n="0074b12"/><lb ed="R095" n="0011b15"/>此心。心之外。无法可说。识此義者。可与谭梵网矣。 <lb ed="X" n="0074b13"/><lb ed="R095" n="0011b16"/>又此心地。乃一切凡圣之本源。在凡。则迷此心故。 <lb ed="X" n="0074b14"/><lb ed="R095" n="0011b17"/>而流转三界。六道四生。在圣。则悟此心故。而复本 <lb ed="X" n="0074b15"/><lb ed="R095" n="0011b18"/>真源。究竟淸净。菩萨欲还本源世界。故依此心地 <lb ed="X" n="0074b16"/><lb ed="R095" n="0012a01"/>正戒。以为勝因。而证舍那之极果也。故经云。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0074b1601" n="0074b1601"/><anchor xml:id="beg0074b1601" n="0074b1601"/>已<anchor xml:id="end0074b1601"/> <lb ed="X" n="0074b17"/><lb ed="R095" n="0012a02"/>百劫修行是心地。号吾为卢舍那。汝诸<persName>佛</persName>子。转我 <lb ed="X" n="0074b18"/><lb ed="R095" n="0012a03"/>所说。与一切众生。开心地道。又云。一切意识色心。 <lb ed="X" n="0074b19"/><lb ed="R095" n="0012a04"/>是情是心。皆入<persName>佛</persName>性戒中。受此戒<anchor xml:id="nkr_note_add_0074b1901" n="0074b1901"/><anchor xml:id="beg0074b1901" n="0074b1901"/>已<anchor xml:id="end0074b1901"/>。极至<persName>佛</persName>身。于 <lb ed="X" n="0074b20"/><lb ed="R095" n="0012a05"/>其中间。戒体常在。故知此戒即心地也。净名经云。 <lb ed="X" n="0074b21"/><lb ed="R095" n="0012a06"/>诸<persName>佛</persName>得解脱。当于众生心行中求。以本源心地。出 <lb ed="X" n="0074b22"/><lb ed="R095" n="0012a07"/>生一切菩萨行位。各各不同。于此菩萨位中。位位 <lb ed="X" n="0074b23"/><lb ed="R095" n="0012a08"/>修行心地法门。亦复无量。非依心地之法。孰成菩 <lb ed="X" n="0074b24"/><lb ed="R095" n="0012a09"/>萨之名。非因菩萨之人。孰秉心地之法。人即是法。 <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0074c" n="0074c"/> <lb ed="X" n="0074c01"/><lb ed="R095" n="0012a10"/>法即是人。由人。故有大菩提。由法。故有大涅槃。菩 <lb ed="X" n="0074c02"/><lb ed="R095" n="0012a11"/>提是智。涅槃是理。理智一如。故云菩萨心地也。又 <lb ed="X" n="0074c03"/><lb ed="R095" n="0012a12"/>本源心地。不唯出生菩萨行位。亦复遍出一切诸 <lb ed="X" n="0074c04"/><lb ed="R095" n="0012a13"/>法。所谓地狱心。乃至<persName>佛</persName>心。地狱地。乃至<persName>佛</persName>地。今<anchor xml:id="nkr_note_add_0074c0401" n="0074c0401"/><anchor xml:id="beg0074c0401" n="0074c0401"/>但<anchor xml:id="end0074c0401"/> <lb ed="X" n="0074c05"/><lb ed="R095" n="0012a14"/>云菩萨心地者。以菩萨上同慈力。下同悲仰。遍摄 <lb ed="X" n="0074c06"/><lb ed="R095" n="0012a15"/>十界之義。然十界。无非心地法门故。若非此心为 <lb ed="X" n="0074c07"/><lb ed="R095" n="0012a16"/>地。则戒从何而持。<persName>佛</persName>从何而成耶。梵语钵里勿多。 <lb ed="X" n="0074c08"/><lb ed="R095" n="0012a17"/>此翻为品。品者。类也。谓義类相从。故名为品。相传 <lb ed="X" n="0074c09"/><lb ed="R095" n="0012a18"/>此经大本。共有一百十二卷。六十二品。此乃菩萨 <lb ed="X" n="0074c10"/><lb ed="R095" n="0012b01"/>心地一品。上下两卷。上卷明菩萨三十心十地法 <lb ed="X" n="0074c11"/><lb ed="R095" n="0012b02"/>门。为入<persName>佛</persName>果之根源。下卷明菩萨十重四十八轻 <lb ed="X" n="0074c12"/><lb ed="R095" n="0012b03"/>戒。又为行菩萨道之根本。拈此一品。而知一部指 <lb ed="X" n="0074c13"/><lb ed="R095" n="0012b04"/>归。即此一部。而通一代仪法。观一<persName>佛</persName>。而遍知十方 <lb ed="X" n="0074c14"/><lb ed="R095" n="0012b05"/>三世诸<persName>佛</persName>模楷。见一菩萨。而知十圣三贤心地。对 <lb ed="X" n="0074c15"/><lb ed="R095" n="0012b06"/>上而言。故云菩萨心地品之下也。总释名题<anchor xml:id="nkr_note_add_0074c1501" n="0074c1501"/><anchor xml:id="beg0074c1501" n="0074c1501"/>已<anchor xml:id="end0074c1501"/>竟。</p> <lb ed="X" n="0074c16"/><lb ed="R095" n="0012b07"/><p xml:id="pX39p0074c1601">△十别解文義。</p> <lb ed="X" n="0074c17"/><lb ed="R095" n="0012b08"/><p xml:id="pX39p0074c1701">将释经文。大分为三。初序分。二正宗分。三流通分 <lb ed="X" n="0074c18"/><lb ed="R095" n="0012b09"/>此三分之兴。始自晋道安法师。弥天高判。後西域 <lb ed="X" n="0074c19"/><lb ed="R095" n="0012b10"/>诸菩萨疏释东来。皆分三分。始知晋符西释。诚乃 <lb ed="X" n="0074c20"/><lb ed="R095" n="0012b11"/>古今不易之恒规也。序。谓序述。亦緖也。致也。乃序 <lb ed="X" n="0074c21"/><lb ed="R095" n="0012b12"/>一经之由致也。而有通别。通者。如一切经初。皆有 <lb ed="X" n="0074c22"/><lb ed="R095" n="0012b13"/>如是我闻。一时<persName>佛</persName>在某处。与诸大众俱。是名为通。 <lb ed="X" n="0074c23"/><lb ed="R095" n="0012b14"/>别者。谓说经各有缘起不同。故别序一经。或一品 <lb ed="X" n="0074c24"/><lb ed="R095" n="0012b15"/>之由緖。是名为别。正宗者。宗。即主也。崇也。谓<persName>佛</persName>所 <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0075a" n="0075a"/> <lb ed="X" n="0075a01"/><lb ed="R095" n="0012b16"/>说法。必崇尙当機所说之義为正主。斯即一经之 <lb ed="X" n="0075a02"/><lb ed="R095" n="0012b17"/>宗旨也。流通者。流谓不滞。通谓不壅。以正義既陈。 <lb ed="X" n="0075a03"/><lb ed="R095" n="0012b18"/>务传後世。利益众生。使正法之源。流通而无壅滞。 <lb ed="X" n="0075a04"/><lb ed="R095" n="0013a01"/>廣佈十方。无有穷尽也。此经从品初至第一淸净 <lb ed="X" n="0075a05"/><lb ed="R095" n="0013a02"/>者。名为序分。从<persName>佛</persName>告诸<persName>佛</persName>子言。有十重波罗提木 <lb ed="X" n="0075a06"/><lb ed="R095" n="0013a03"/>叉。至现在诸菩萨今诵。名正宗分。从诸<persName>佛</persName>子听。十 <lb ed="X" n="0075a07"/><lb ed="R095" n="0013a04"/>重四十八轻戒至偈终。名流通分。虽是六十二品 <lb ed="X" n="0075a08"/><lb ed="R095" n="0013a05"/>中之一品。一品中之下卷。而序正流通自在全经。 <lb ed="X" n="0075a09"/><lb ed="R095" n="0013a06"/>然就兹下卷。三分宛然。如花严。法花等经。品品皆 <lb ed="X" n="0075a10"/><lb ed="R095" n="0013a07"/>以尔时为首。今经亦然。即正宗流通。亦是明此一 <lb ed="X" n="0075a11"/><lb ed="R095" n="0013a08"/>品之性相事理。非彼全部之正宗流通故。又花严 <lb ed="X" n="0075a12"/><lb ed="R095" n="0013a09"/>钞云。夫圣人设教。必有其渐。将命微言。先彰由致。 <lb ed="X" n="0075a13"/><lb ed="R095" n="0013a10"/>由致既彰。当機受法。故授以正宗。正宗既陈。务于 <lb ed="X" n="0075a14"/><lb ed="R095" n="0013a11"/>开济。非但笃于时会。复令末葉传芳。永耀法灯。明 <lb ed="X" n="0075a15"/><lb ed="R095" n="0013a12"/>明无尽。故授之以流通。非唯一部。当会当品等。皆 <lb ed="X" n="0075a16"/><lb ed="R095" n="0013a13"/>容有之是也。</p> <lb ed="X" n="0075a17"/><lb ed="R095" n="0013a14"/><p xml:id="pX39p0075a1701">△初序分为二。初舍那发起。二释迦劝发。初中二。 <lb ed="X" n="0075a18"/><lb ed="R095" n="0013a15"/>初长文。二偈颂。长文三。初舍那付嘱。二释迦弘传。 <lb ed="X" n="0075a19"/><lb ed="R095" n="0013a16"/>三劝信受持。初中又二。初口音劝示。二放光付嘱。 <lb ed="X" n="0075a20"/><lb ed="R095" n="0013a17"/>今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0075a21"/><lb ed="R095" n="0013a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0075a2101">尔时<name role="" type="person">卢舍那<persName>佛</persName></name>。为此大众。略开百千恒河沙不可说 <lb ed="X" n="0075a22"/><lb ed="R095" n="0013b01"/>法门中心地。如毛头许。是过去一切<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0075a2201" n="0075a2201"/><anchor xml:id="beg0075a2201" n="0075a2201"/>已<anchor xml:id="end0075a2201"/>说。未来<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0075a23"/><lb ed="R095" n="0013b02"/>当说。现在<persName>佛</persName>今说。三世菩萨<anchor xml:id="nkr_note_add_0075a2301" n="0075a2301"/><anchor xml:id="beg0075a2301" n="0075a2301"/>已<anchor xml:id="end0075a2301"/>学当学今学。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0075a2302" n="0075a2302"/><anchor xml:id="beg0075a2302" n="0075a2302"/>已<anchor xml:id="end0075a2302"/>百 <lb ed="X" n="0075a24"/><lb ed="R095" n="0013b03"/>劫修行是心地。号吾为卢舍那。汝诸<persName>佛</persName>子。转我所说。 <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0075b" n="0075b"/> <lb ed="X" n="0075b01"/><lb ed="R095" n="0013b04"/>与一切众生。开心地道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0075b02"/><lb ed="R095" n="0013b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0075b0201">尔时者。即<name role="" type="person">卢舍那<persName>佛</persName></name>将示心地法门之时也。诸经 <lb ed="X" n="0075b03"/><lb ed="R095" n="0013b06"/>通序。具六种成就。今经亦然。尔时。时也。<persName>佛</persName>。主也。大 <lb ed="X" n="0075b04"/><lb ed="R095" n="0013b07"/>众。众也。为开心地法门。闻也。菩萨世学。信也。莲花 <lb ed="X" n="0075b05"/><lb ed="R095" n="0013b08"/>台藏。处也。又师资道合。说听事成。当尔嘉会之时。 <lb ed="X" n="0075b06"/><lb ed="R095" n="0013b09"/>故名尔时。梵语卢舍那。此云光明遍照。照有二義 <lb ed="X" n="0075b07"/><lb ed="R095" n="0013b10"/>一。内以智光。照真法界。此约自受用身也。二。外以 <lb ed="X" n="0075b08"/><lb ed="R095" n="0013b11"/>身光。照应大機。此约他受用身也。又翻为净满。谓 <lb ed="X" n="0075b09"/><lb ed="R095" n="0013b12"/>诸恶无馀。故云净。此是止恶果报也。众德悉圆。故 <lb ed="X" n="0075b10"/><lb ed="R095" n="0013b13"/>云满。此是行善果报也。由行满果圆。故称为<persName>佛</persName>。亦 <lb ed="X" n="0075b11"/><lb ed="R095" n="0013b14"/>即惑业俱尽。福智圆满之称也。斯多从自受用得 <lb ed="X" n="0075b12"/><lb ed="R095" n="0013b15"/>名。其光明遍照。多从他受用为号。按心地观经。法 <lb ed="X" n="0075b13"/><lb ed="R095" n="0013b16"/>身亦名自性身无始无终。離一切相。绝诸戏论。周 <lb ed="X" n="0075b14"/><lb ed="R095" n="0013b17"/>圆无际。凝然常住。其受用身有二种相。一自受用。 <lb ed="X" n="0075b15"/><lb ed="R095" n="0013b18"/>二他受用。自受用身者。三阿僧祇劫所修万行。利 <lb ed="X" n="0075b16"/><lb ed="R095" n="0014a01"/>益安乐。诸众生<anchor xml:id="nkr_note_add_0075b1601" n="0075b1601"/><anchor xml:id="beg0075b1601" n="0075b1601"/>已<anchor xml:id="end0075b1601"/>。十地满心。出过三界。居净妙国 <lb ed="X" n="0075b17"/><lb ed="R095" n="0014a02"/>土。坐大宝莲花。所谓大宝华王座也。无量大众海 <lb ed="X" n="0075b18"/><lb ed="R095" n="0014a03"/>会围绕。供养恭敬。尊重赞歎。如是名为後报利益。</p> <lb ed="X" n="0075b19"/><lb ed="R095" n="0014a04"/><p xml:id="pX39p0075b1901">尔时菩萨。入金刚定。断除一切微细所知诸烦恼 <lb ed="X" n="0075b20"/><lb ed="R095" n="0014a05"/>障。成无上菩提。如是妙果。名现利益。是真报身。有 <lb ed="X" n="0075b21"/><lb ed="R095" n="0014a06"/>始无终。寿命劫数。无有限量。穷未来际。诸根相好。 <lb ed="X" n="0075b22"/><lb ed="R095" n="0014a07"/>遍周法界。四智圆满。受用法乐。具足八万四千智 <lb ed="X" n="0075b23"/><lb ed="R095" n="0014a08"/>门。如是一切诸功德法。名为<persName>如来</persName>自受用身也。如 <lb ed="X" n="0075b24"/><lb ed="R095" n="0014a09"/>来他受用身者。具足八万四千相好。居真净土。说 <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0075c" n="0075c"/> <lb ed="X" n="0075c01"/><lb ed="R095" n="0014a10"/>一乘法。令诸菩萨。受用大乘微妙法乐。一切<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0075c02"/><lb ed="R095" n="0014a11"/>为化十地诸菩萨众。现于十种他受用身。第一<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0075c03"/><lb ed="R095" n="0014a12"/>身坐百葉莲花。为初地菩萨。说百法明门。菩萨悟 <lb ed="X" n="0075c04"/><lb ed="R095" n="0014a13"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0075c0401" n="0075c0401"/><anchor xml:id="beg0075c0401" n="0075c0401"/>已<anchor xml:id="end0075c0401"/>。起大神通变化。满于百<persName>佛</persName>世界。利益安乐。无数 <lb ed="X" n="0075c05"/><lb ed="R095" n="0014a14"/>众生。第二<persName>佛</persName>身坐千葉莲花。为二地菩萨。说千法 <lb ed="X" n="0075c06"/><lb ed="R095" n="0014a15"/>明门。菩萨悟<anchor xml:id="nkr_note_add_0075c0601" n="0075c0601"/><anchor xml:id="beg0075c0601" n="0075c0601"/>已<anchor xml:id="end0075c0601"/>。起大神通变化。满于千<persName>佛</persName>世界。利 <lb ed="X" n="0075c07"/><lb ed="R095" n="0014a16"/>益安乐。无量众生。第三<persName>佛</persName>身坐万葉莲花。为三地 <lb ed="X" n="0075c08"/><lb ed="R095" n="0014a17"/>菩萨。说万法明门。菩萨悟<anchor xml:id="nkr_note_add_0075c0801" n="0075c0801"/><anchor xml:id="beg0075c0801" n="0075c0801"/>已<anchor xml:id="end0075c0801"/>。起大神通变化。满于 <lb ed="X" n="0075c09"/><lb ed="R095" n="0014a18"/>万<persName>佛</persName>国土。利益安乐。无数众生。如是<persName>如来</persName>。渐渐增 <lb ed="X" n="0075c10"/><lb ed="R095" n="0014b01"/>长。乃至十地。他受用身。坐不可说妙宝莲花。为十 <lb ed="X" n="0075c11"/><lb ed="R095" n="0014b02"/>地菩萨。说不可说诸法明门。菩萨悟<anchor xml:id="nkr_note_add_0075c1101" n="0075c1101"/><anchor xml:id="beg0075c1101" n="0075c1101"/>已<anchor xml:id="end0075c1101"/>。起大神通 <lb ed="X" n="0075c12"/><lb ed="R095" n="0014b03"/>变化。满于不可说<persName>佛</persName>微妙国土。利益安乐。不可宣 <lb ed="X" n="0075c13"/><lb ed="R095" n="0014b04"/>说。不可宣说。无量无边。种类众生。如是十身。皆坐 <lb ed="X" n="0075c14"/><lb ed="R095" n="0014b05"/>七宝菩提树下。证得无上菩提。是为十种他受用 <lb ed="X" n="0075c15"/><lb ed="R095" n="0014b06"/>身也。为此大众者。大众。指千华上<persName>佛</persName>。及千百亿释 <lb ed="X" n="0075c16"/><lb ed="R095" n="0014b07"/>迦也。按上品经文云。是时释迦。擎接此世界大众。 <lb ed="X" n="0075c17"/><lb ed="R095" n="0014b08"/>还莲花台藏。见<name role="" type="person">卢舍那<persName>佛</persName></name>。<persName>佛</persName>乃廣开示三贤十圣 <lb ed="X" n="0075c18"/><lb ed="R095" n="0014b09"/>法门。为入<persName>佛</persName>果之根源。是知非止千<persName>佛</persName>千百亿<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0075c19"/><lb ed="R095" n="0014b10"/>为大众也。舍那。是能说法之本<persName>佛</persName>。大众。是能受法 <lb ed="X" n="0075c20"/><lb ed="R095" n="0014b11"/>之迹<persName>佛</persName>。百千。十万也。恒河。亦云殑伽。此云天堂来。 <lb ed="X" n="0075c21"/><lb ed="R095" n="0014b12"/>谓见从高处来故。河在中天竺。阔四十里。沙细如 <lb ed="X" n="0075c22"/><lb ed="R095" n="0014b13"/>面。章安云。诸经多以恒河沙为量者。有四義故。一。 <lb ed="X" n="0075c23"/><lb ed="R095" n="0014b14"/>人多识之。二。入者得福。三八河中大。四是<persName>佛</persName>生处。 <lb ed="X" n="0075c24"/><lb ed="R095" n="0014b15"/>此即四悉昙也。一河之沙。数尙无穷。况百千河之 <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0076a" n="0076a"/> <lb ed="X" n="0076a01"/><lb ed="R095" n="0014b16"/>沙数。岂可能尽。故云不可说也。亦即十大数中之 <lb ed="X" n="0076a02"/><lb ed="R095" n="0014b17"/>第九数。以喩法门之廣大。无穷无尽。今于无穷无 <lb ed="X" n="0076a03"/><lb ed="R095" n="0014b18"/>尽法门中。略说心地一法。犹百千河沙中之一沙。 <lb ed="X" n="0076a04"/><lb ed="R095" n="0015a01"/>故云如毛头许也。然法门虽廣。不出心地一法。擧 <lb ed="X" n="0076a05"/><lb ed="R095" n="0015a02"/>心地。即该尽万法。是亦以少摄廣也。涅槃经云。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0076a06"/><lb ed="R095" n="0015a03"/>在林中。取少树葉告诸比丘。我觉了一切诸法。如 <lb ed="X" n="0076a07"/><lb ed="R095" n="0015a04"/>大地草木葉等。为众生所说。如手中葉耳。正同此 <lb ed="X" n="0076a08"/><lb ed="R095" n="0015a05"/>喩也。门者。即能通之義。谓<persName>如来</persName>所说一乘之法。皆 <lb ed="X" n="0076a09"/><lb ed="R095" n="0015a06"/>从此出。故曰法门。不可说法门。廣也。心地如毛头 <lb ed="X" n="0076a10"/><lb ed="R095" n="0015a07"/>许。略也。从廣开略。故云略开也。过去一切<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0076a1001" n="0076a1001"/><anchor xml:id="beg0076a1001" n="0076a1001"/>已<anchor xml:id="end0076a1001"/>说 <lb ed="X" n="0076a11"/><lb ed="R095" n="0015a08"/>者。则见法有所传也。未来<persName>佛</persName>当说者。则见法有所 <lb ed="X" n="0076a12"/><lb ed="R095" n="0015a09"/>受也。现在<persName>佛</persName>今说者。则见法有所证也。<persName>佛</persName>是果人。 <lb ed="X" n="0076a13"/><lb ed="R095" n="0015a10"/>引同证说。劝信也。菩萨是因人。引同修学。劝受也。 <lb ed="X" n="0076a14"/><lb ed="R095" n="0015a11"/>三世菩萨等者。谓三世果人。尙且遵教。岂三世因 <lb ed="X" n="0076a15"/><lb ed="R095" n="0015a12"/>人。有不同学者耶。然心为万法之源。擧心则万法 <lb ed="X" n="0076a16"/><lb ed="R095" n="0015a13"/>俱尽。故诸<persName>佛</persName>同说。大士同学也。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0076a1601" n="0076a1601"/><anchor xml:id="beg0076a1601" n="0076a1601"/>已<anchor xml:id="end0076a1601"/>百劫修行是 <lb ed="X" n="0076a17"/><lb ed="R095" n="0015a14"/>心地者。我。八自在之真我。非凡夫执五蕴身心之 <lb ed="X" n="0076a18"/><lb ed="R095" n="0015a15"/>妄我也。百劫。拣非权教三祇。梵语劫波。此云分别 <lb ed="X" n="0076a19"/><lb ed="R095" n="0015a16"/>时节。以劫初人寿十岁时。子年倍父年。如是增至 <lb ed="X" n="0076a20"/><lb ed="R095" n="0015a17"/>八万四千岁。後百年减一岁。如是减至十岁。此一 <lb ed="X" n="0076a21"/><lb ed="R095" n="0015a18"/>增一减。名一小劫。二十小劫。为一中劫。成。住。壞。空 <lb ed="X" n="0076a22"/><lb ed="R095" n="0015b01"/>各二十番增减。为一大劫。无数大劫。为一僧祇。故 <lb ed="X" n="0076a23"/><lb ed="R095" n="0015b02"/>上品文云。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0076a2301" n="0076a2301"/><anchor xml:id="beg0076a2301" n="0076a2301"/>已<anchor xml:id="end0076a2301"/>百阿僧祇劫修行心地。以之为因。 <lb ed="X" n="0076a24"/><lb ed="R095" n="0015b03"/>初捨凡夫成<persName>等正觉</persName>。号卢舍那。住台藏世界海。以 <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0076b" n="0076b"/> <lb ed="X" n="0076b01"/><lb ed="R095" n="0015b04"/>之为果。此谓修心地戒时。从名字菩萨。直至等觉。 <lb ed="X" n="0076b02"/><lb ed="R095" n="0015b05"/>位位修习坚固成就。入妙觉位。戒体圆极。诸恶永 <lb ed="X" n="0076b03"/><lb ed="R095" n="0015b06"/>净。万善悉满。是故名为<name role="" type="person">卢舍那<persName>佛</persName></name>也。今言百劫者。 <lb ed="X" n="0076b04"/><lb ed="R095" n="0015b07"/>或文略也。准馀经多云。<persName>如来</persName>于三大阿僧祇劫修 <lb ed="X" n="0076b05"/><lb ed="R095" n="0015b08"/>行。或过三大劫<anchor xml:id="nkr_note_add_0076b0501" n="0076b0501"/><anchor xml:id="beg0076b0501" n="0076b0501"/>已<anchor xml:id="end0076b0501"/>。复于百劫中。修相好因。故云百 <lb ed="X" n="0076b06"/><lb ed="R095" n="0015b09"/>劫也。天台引智度。俱舍。婆沙等论云。<persName>如来</persName>从古释 <lb ed="X" n="0076b07"/><lb ed="R095" n="0015b10"/>迦。至<name role="" type="person">尸弃<persName>佛</persName></name>。値七万五千<persName>佛</persName>。名初阿僧祇。从尸弃 <lb ed="X" n="0076b08"/><lb ed="R095" n="0015b11"/><persName>佛</persName>。至燃灯<persName>佛</persName>。値七万六千<persName>佛</persName>。名二阿僧祇。得授记 <lb ed="X" n="0076b09"/><lb ed="R095" n="0015b12"/>莂。号释迦文。从燃灯<persName>佛</persName>。至毘婆尸<persName>佛</persName>。値七万七千 <lb ed="X" n="0076b10"/><lb ed="R095" n="0015b13"/><persName>佛</persName>。名三阿僧祇满。从初至此。修六度竟。更住百劫。 <lb ed="X" n="0076b11"/><lb ed="R095" n="0015b14"/>修相好因。故贤愚经云。<persName>佛</persName>言。我三阿僧祇劫。精勤 <lb ed="X" n="0076b12"/><lb ed="R095" n="0015b15"/>苦行。百劫修福。初阿僧祇劫。供养八万八千诸<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0076b13"/><lb ed="R095" n="0015b16"/>中阿僧祇劫。供养九万九千诸<persName>佛</persName>。後阿僧祇劫。供 <lb ed="X" n="0076b14"/><lb ed="R095" n="0015b17"/>养十万诸<persName>佛</persName>。出家持戒。具足尸波罗蜜。乘六度车。 <lb ed="X" n="0076b15"/><lb ed="R095" n="0015b18"/>披忍辱铠。于菩提树下。坐金刚座。降伏魔王。得成 <lb ed="X" n="0076b16"/><lb ed="R095" n="0016a01"/><persName>佛</persName>道。按璎珞经云。<persName>佛</persName>初发意。志求缘觉乘。闲居静 <lb ed="X" n="0076b17"/><lb ed="R095" n="0016a02"/>处。四十四亿劫。无<persName>佛</persName>法圣众。其间七十劫後。遇大 <lb ed="X" n="0076b18"/><lb ed="R095" n="0016a03"/>通慧<persName>佛</persName>。演畅大乘。乃微信解。建功德业。复经十九 <lb ed="X" n="0076b19"/><lb ed="R095" n="0016a04"/>劫。为大国王。供养淸众。周给贫乏。捨位出家。晏居 <lb ed="X" n="0076b20"/><lb ed="R095" n="0016a05"/>寂念。心渐疲倦。往来生死。受报无数。由意无大誓。 <lb ed="X" n="0076b21"/><lb ed="R095" n="0016a06"/>欲免自身患。复经六十劫。値遇宝璎<persName>佛</persName>。一乘无二 <lb ed="X" n="0076b22"/><lb ed="R095" n="0016a07"/>道。不闻小节名。始从彼发意。弘誓心难沮。从彼至 <lb ed="X" n="0076b23"/><lb ed="R095" n="0016a08"/>今日。七亿阿僧祇。将护顺正法。今乃自觉悟。须知 <lb ed="X" n="0076b24"/><lb ed="R095" n="0016a09"/>七亿<anchor xml:id="nkr_note_add_0076b2401" n="0076b2401"/><anchor xml:id="beg0076b2401" n="0076b2401"/>已<anchor xml:id="end0076b2401"/>前。虽复勤苦修道。而无坚誓。终不能成等 <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0076c" n="0076c"/> <lb ed="X" n="0076c01"/><lb ed="R095" n="0016a10"/>正觉。據此。则百阿僧祇犹少。斯亦随機所说。权实 <lb ed="X" n="0076c02"/><lb ed="R095" n="0016a11"/>大小两乘。化仪不同。今舍那以自<anchor xml:id="nkr_note_add_0076c0201" n="0076c0201"/><anchor xml:id="beg0076c0201" n="0076c0201"/>己<anchor xml:id="end0076c0201"/>所修证验之 <lb ed="X" n="0076c03"/><lb ed="R095" n="0016a12"/>成法而告之。令他生信。依此心地法门。而效修证 <lb ed="X" n="0076c04"/><lb ed="R095" n="0016a13"/>也。汝诸<persName>佛</persName>子转我所说者。诸<persName>佛</persName>。通指千葉上<persName>佛</persName>千 <lb ed="X" n="0076c05"/><lb ed="R095" n="0016a14"/>百亿释迦也。谓前说法。普为大众。今付心印。非馀 <lb ed="X" n="0076c06"/><lb ed="R095" n="0016a15"/>人所堪。故特嘱千释迦。传我舍那<persName>佛</persName>语。示诸众生。 <lb ed="X" n="0076c07"/><lb ed="R095" n="0016a16"/>使上承而下布。以见禀法自有来也。受法得益曰 <lb ed="X" n="0076c08"/><lb ed="R095" n="0016a17"/>子。转。传也。谓传<persName>佛</persName>法以及众生也。然既传心印。不 <lb ed="X" n="0076c09"/><lb ed="R095" n="0016a18"/>可泛常。故称子也。与一切众生开心地道者。启闭 <lb ed="X" n="0076c10"/><lb ed="R095" n="0016b01"/>曰开。谓我舍那一<persName>佛</persName>。<anchor xml:id="nkr_note_add_0076c1001" n="0076c1001"/><anchor xml:id="beg0076c1001" n="0076c1001"/>已<anchor xml:id="end0076c1001"/>同十方三世诸<persName>佛</persName>。修证此 <lb ed="X" n="0076c11"/><lb ed="R095" n="0016b02"/>心地法门。则汝等亦当以我心为心。转我所说。与 <lb ed="X" n="0076c12"/><lb ed="R095" n="0016b03"/>一切众生。修证此心地法门。各见本源心地也。然 <lb ed="X" n="0076c13"/><lb ed="R095" n="0016b04"/>此本源心地。一切众生之所共有。但无始劫来。久 <lb ed="X" n="0076c14"/><lb ed="R095" n="0016b05"/>被妄情惑业雍闭。所谓诸<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0076c1401" n="0076c1401"/><anchor xml:id="beg0076c1401" n="0076c1401"/>已<anchor xml:id="end0076c1401"/>悟。众生尙迷。心王 <lb ed="X" n="0076c15"/><lb ed="R095" n="0016b06"/>既蒙。则法王不现。故令转<persName>佛</persName>所说。使得豁通。故云 <lb ed="X" n="0076c16"/><lb ed="R095" n="0016b07"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0076001" n="0076001"/>闻心地道。即是开<persName>佛</persName>知见也。</p><p xml:id="pX39p0076c1612" cb:place="inline">△次放光付嘱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0076c17"/><lb ed="R095" n="0016b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0076c1701">时<name role="" type="person">莲花台藏世界</name>。赫赫天光狮子座上。<name role="" type="person">卢舍那<persName>佛</persName></name>放 <lb ed="X" n="0076c18"/><lb ed="R095" n="0016b09"/>光。光告千华上<persName>佛</persName>。持我心地法门品而去。复转为千 <lb ed="X" n="0076c19"/><lb ed="R095" n="0016b10"/>百亿释迦。及一切众生。次第说我上心地法门品。汝 <lb ed="X" n="0076c20"/><lb ed="R095" n="0016b11"/>等受持读诵。一心而行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0076c21"/><lb ed="R095" n="0016b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0076c2101"><name role="" type="person">莲花台藏世界</name>者。谓居尘不染。故名莲花。坚实高 <lb ed="X" n="0076c22"/><lb ed="R095" n="0016b13"/>显。为万法之宗极。故名曰台。含无边之刹种。故名 <lb ed="X" n="0076c23"/><lb ed="R095" n="0016b14"/>曰藏。竖无终始曰世。横绝方隅曰界。莲花台藏世 <lb ed="X" n="0076c24"/><lb ed="R095" n="0016b15"/>界。擧依报也。狮子座上<name role="" type="person">卢舍那<persName>佛</persName></name>。擧正报也。又莲 <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0077a" n="0077a"/> <lb ed="X" n="0077a01"/><lb ed="R095" n="0016b16"/>华含子之处。目曰台藏者。有包裹義。今刹种及刹 <lb ed="X" n="0077a02"/><lb ed="R095" n="0016b17"/>土。为一大莲花之所含藏。十方世界。悉在其内。故 <lb ed="X" n="0077a03"/><lb ed="R095" n="0016b18"/>曰<name role="" type="person">莲花台藏世界</name>。即<name role="" type="person">华藏世界</name>也。约事可尔。據理 <lb ed="X" n="0077a04"/><lb ed="R095" n="0017a01"/>而言。何因刹海。相状如斯。略擧二因。一。约众生知 <lb ed="X" n="0077a05"/><lb ed="R095" n="0017a02"/>来藏识。即是香海。于此海中。有因果相。恒沙性德。 <lb ed="X" n="0077a06"/><lb ed="R095" n="0017a03"/>即是正因之花。世出世间。未来果法。皆悉含摄。故 <lb ed="X" n="0077a07"/><lb ed="R095" n="0017a04"/>名为藏。若以法性为海。心即是华。含藏亦尔。然此 <lb ed="X" n="0077a08"/><lb ed="R095" n="0017a05"/>藏识相分之中。半为外器。不执受故。半为内身。执 <lb ed="X" n="0077a09"/><lb ed="R095" n="0017a06"/>为自性。生觉受故。<persName>如来</persName>藏识。何缘如此。法如是故。 <lb ed="X" n="0077a10"/><lb ed="R095" n="0017a07"/>行业引故。二。约诸<persName>佛</persName>大悲海中。生无边行华。含藏 <lb ed="X" n="0077a11"/><lb ed="R095" n="0017a08"/>二利。染净果法。褈叠无碍。故所感刹。相状如之。又 <lb ed="X" n="0077a12"/><lb ed="R095" n="0017a09"/>莲花即种种光明蕊香幢。台即莲果。十不可说<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0077a13"/><lb ed="R095" n="0017a10"/>刹微尘数<name role="" type="person">香水海</name>在中也。赫赫。炽盛貌。天光。是法 <lb ed="X" n="0077a14"/><lb ed="R095" n="0017a11"/>性天然功德光。普照炳烁故。狮子座者。谓形似师 <lb ed="X" n="0077a15"/><lb ed="R095" n="0017a12"/>子故。表说法无畏也。<persName>如来</persName>说无畏之法。外道魔王。 <lb ed="X" n="0077a16"/><lb ed="R095" n="0017a13"/>悉皆归降。犹狮子之哮吼。飞禽走兽。尽皆潜伏。是 <lb ed="X" n="0077a17"/><lb ed="R095" n="0017a14"/>以凡<persName>佛</persName>所坐之座。皆名狮子座也。又名法空座。亦 <lb ed="X" n="0077a18"/><lb ed="R095" n="0017a15"/>表无畏。谓<persName>如来</persName>得法空故。故无所畏也。上品云。舍 <lb ed="X" n="0077a19"/><lb ed="R095" n="0017a16"/>那在百万亿紫金刚光明宫中。坐百万亿妙宝莲 <lb ed="X" n="0077a20"/><lb ed="R095" n="0017a17"/>华。赫赫光明座。是也。光告千华上<persName>佛</persName>者。<persName>如来</persName>心地。 <lb ed="X" n="0077a21"/><lb ed="R095" n="0017a18"/>本绝名言声也。今欲显心地正法。还以心光而作 <lb ed="X" n="0077a22"/><lb ed="R095" n="0017b01"/><persName>佛</persName>事。故不以言告。而以光告。正显付托之事也。然 <lb ed="X" n="0077a23"/><lb ed="R095" n="0017b02"/>既结示<anchor xml:id="nkr_note_add_0077a2301" n="0077a2301"/><anchor xml:id="beg0077a2301" n="0077a2301"/>已<anchor xml:id="end0077a2301"/>毕。复放光普告者。谓此心地法门。若本。 <lb ed="X" n="0077a24"/><lb ed="R095" n="0017b03"/>若迹。若因。若果。无不以智为前导也。然花严雲台 <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0077b" n="0077b"/> <lb ed="X" n="0077b01"/><lb ed="R095" n="0017b04"/>说法。禅天光音。尙且成教。况<persName>佛</persName>身光耶。此亦有二 <lb ed="X" n="0077b02"/><lb ed="R095" n="0017b05"/>意。一近则言告。远则光告。二。劣機言告。勝機光告 <lb ed="X" n="0077b03"/><lb ed="R095" n="0017b06"/>今则身口通行。表。此心地戒法。为至德要道也。若 <lb ed="X" n="0077b04"/><lb ed="R095" n="0017b07"/>约应機。谓是他受用土身<persName>佛</persName>。若约自证。即法身无 <lb ed="X" n="0077b05"/><lb ed="R095" n="0017b08"/>碍土。无尽狮子座。圆融无碍<persName>佛</persName>。遍照法界光。总相 <lb ed="X" n="0077b06"/><lb ed="R095" n="0017b09"/>心地法。尽属于圆教。非权渐也。<persName>佛</persName>名释迦牟尼者。 <lb ed="X" n="0077b07"/><lb ed="R095" n="0017b10"/>本起经翻释迦为能仁。本行经译牟尼为寂默。能 <lb ed="X" n="0077b08"/><lb ed="R095" n="0017b11"/>仁是姓。从慈悲利物。显不住涅槃。寂默是字。取智 <lb ed="X" n="0077b09"/><lb ed="R095" n="0017b12"/>慧冥理。显不住生死。千华上<persName>佛</persName>。大化也。千百亿释 <lb ed="X" n="0077b10"/><lb ed="R095" n="0017b13"/>迦。小化也。及者。相继之辞。次第说者。有二義故。一。 <lb ed="X" n="0077b11"/><lb ed="R095" n="0017b14"/>约人。先舍那说。次千<persName>佛</persName>传。次百亿<persName>佛</persName>。次菩萨。次众 <lb ed="X" n="0077b12"/><lb ed="R095" n="0017b15"/>生也。二约法。先三十心。次十地。次十重。次四十八 <lb ed="X" n="0077b13"/><lb ed="R095" n="0017b16"/>轻也。持诵。内熟道种也。心行。外验行事也。领纳曰 <lb ed="X" n="0077b14"/><lb ed="R095" n="0017b17"/>受。固守曰持。对本曰读。背本曰诵。受持属心。读诵 <lb ed="X" n="0077b15"/><lb ed="R095" n="0017b18"/>属口。心口进修。无二无别。故曰一心而行也。又次 <lb ed="X" n="0077b16"/><lb ed="R095" n="0018a01"/>第说者。圆融不碍行布也。一心行者。行布不碍圆 <lb ed="X" n="0077b17"/><lb ed="R095" n="0018a02"/>融也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0077b18"/><lb ed="R095" n="0018a03"/> <lb ed="X" n="0077b19"/><lb ed="R095" n="0018a04"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead><persName>佛</persName>说梵网经初津卷一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0077b20"/><lb ed="R095" n="0018a05"/> <lb ed="X" n="0077b21"/><lb ed="R095" n="0018a06"/><cb:div type="w"><head>音释</head> <lb ed="X" n="0077b22"/><lb ed="R095" n="0018a07"/><cb:div type="note"><entry><form>支那</form><cb:def><p xml:id="pX39p0077b2203" cb:place="inline">或云至那。华言文物国。即赞美此方是衣冠 <lb ed="X" n="0077b23"/><lb ed="R095" n="0018a08"/>文物之地也。西域记云。摩诃至那。此云大唐。又名 <lb ed="X" n="0077b24"/><lb ed="R095" n="0018a09"/>震旦。或云真丹。琳法师云。谓东方属震。是日出之 <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0077c" n="0077c"/> <lb ed="X" n="0077c01"/><lb ed="R095" n="0018a10"/>方。故云震旦。楼炭经云。葱河以东。名为震旦。以日 <lb ed="X" n="0077c02"/><lb ed="R095" n="0018a11"/>初出。耀于东隅。故得名也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0077c03"/><lb ed="R095" n="0018a12"/><entry><form>一大事因缘</form><cb:def><p xml:id="pX39p0077c0306" cb:place="inline">一。即一实相也。其性廣博为大。<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0077c04"/><lb ed="R095" n="0018a13"/>出世度生仪式为事。众生具此实相。而能成機感 <lb ed="X" n="0077c05"/><lb ed="R095" n="0018a14"/><persName>佛</persName>为因。<persName>如来</persName>证此实相。而能起应度生为缘。一切 <lb ed="X" n="0077c06"/><lb ed="R095" n="0018a15"/><persName>如来</persName>出现于世。普为开示一切众生本有实相。令 <lb ed="X" n="0077c07"/><lb ed="R095" n="0018a16"/>其咸得悟入<persName>佛</persName>之知见故也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0077c08"/><lb ed="R095" n="0018a17"/><entry><form>无上菩提</form><cb:def><p xml:id="pX39p0077c0805" cb:place="inline">菩提。此云觉道。无上者。谓成妙觉<persName>佛</persName>。智 <lb ed="X" n="0077c09"/><lb ed="R095" n="0018a18"/>净独尊。无有过于上者。故曰无上。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0077c10"/><lb ed="R095" n="0018b01"/><entry><form>焚膏继<g ref="#CB15092">晷</g></form><cb:def><p xml:id="pX39p0077c1005" cb:place="inline">膏。油也。<g ref="#CB15092">晷</g>。日影也。古云。日不足。继之于 <lb ed="X" n="0077c11"/><lb ed="R095" n="0018b02"/>夜者。是也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0077c12"/><lb ed="R095" n="0018b03"/><entry><form>凡例</form><cb:def><p xml:id="pX39p0077c1203" cb:place="inline">凡者。大凡。例者。比例。左传序云。发凡而起例 <lb ed="X" n="0077c13"/><lb ed="R095" n="0018b04"/>也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0077c14"/><lb ed="R095" n="0018b05"/><entry><form>古杭</form><cb:def><p xml:id="pX39p0077c1403" cb:place="inline">隋时称杭州。唐时称馀杭。宋高宗南渡建都 <lb ed="X" n="0077c15"/><lb ed="R095" n="0018b06"/>于此。改为临安。迨明复称杭州。故云古杭也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0077c16"/><lb ed="R095" n="0018b07"/><entry><form>昭庆</form><cb:def><p xml:id="pX39p0077c1603" cb:place="inline">按志。石晋天福元年。敕建律宗大<name role="" type="person">昭庆寺</name>。昭 <lb ed="X" n="0077c17"/><lb ed="R095" n="0018b08"/>为昭万善之功勋。庆。为庆一人之大德也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0077c18"/><lb ed="R095" n="0018b09"/><entry><form>万寿戒壇</form><cb:def><p xml:id="pX39p0077c1805" cb:place="inline">即地涌戒壇也。正名古<persName>佛</persName>戒壇。赵宋太 <lb ed="X" n="0077c19"/><lb ed="R095" n="0018b10"/>平兴国三年。允堪律师。依此昼夜精勤行道。感韦 <lb ed="X" n="0077c20"/><lb ed="R095" n="0018b11"/>天示现曰。今大师行道处。乃古<persName>佛</persName>戒壇。最吉祥地。 <lb ed="X" n="0077c21"/><lb ed="R095" n="0018b12"/>燃灯<persName>佛</persName>降生之处也。愿师大阐尸罗。以续<persName>如来</persName>慧 <lb ed="X" n="0077c22"/><lb ed="R095" n="0018b13"/>命。弟子于西天竺取<persName>世尊</persName>成道座下土。四大海心 <lb ed="X" n="0077c23"/><lb ed="R095" n="0018b14"/>水。筑壇请师传戒。令登践受戒者。永脱泥犁之苦。 <lb ed="X" n="0077c24"/><lb ed="R095" n="0018b15"/>言讫。壇从地涌。七宝分光。东方正旦韦天合掌虚 <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0078a" n="0078a"/> <lb ed="X" n="0078a01"/><lb ed="R095" n="0018b16"/>空证明。五色祥雲结盖而覆。人皆异之。故称地涌 <lb ed="X" n="0078a02"/><lb ed="R095" n="0018b17"/>戒壇。事闻于上。敕赐万善戒壇。以戒为万善之本。 <lb ed="X" n="0078a03"/><lb ed="R095" n="0018b18"/>万历三十三年。敕赐万寿戒壇。谓登壇说戒。祝延 <lb ed="X" n="0078a04"/><lb ed="R095" n="0019a01"/>圣寿故也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0078a05"/><lb ed="R095" n="0019a02"/><entry><form>三无漏学</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078a0505" cb:place="inline">三者。戒。定。慧也。因戒生定。因定发慧。戒 <lb ed="X" n="0078a06"/><lb ed="R095" n="0019a03"/>出三涂。定超六欲。慧脱三界。三法相资。烦恼净尽。 <lb ed="X" n="0078a07"/><lb ed="R095" n="0019a04"/>不漏落生死故。学。犹饰也。器不饰。则无以成美观。 <lb ed="X" n="0078a08"/><lb ed="R095" n="0019a05"/>人不学。则无以成圣果也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0078a09"/><lb ed="R095" n="0019a06"/><entry><form>十门</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078a0903" cb:place="inline">门者。收摄无拥之谓也。谓将欲释经。于其文 <lb ed="X" n="0078a10"/><lb ed="R095" n="0019a07"/>前。先以十门。收摄经意。疏通条章。显示大纲。令诸 <lb ed="X" n="0078a11"/><lb ed="R095" n="0019a08"/>学者依门入解。使经宗意趣。则有所归。而无拥滞 <lb ed="X" n="0078a12"/><lb ed="R095" n="0019a09"/>也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0078a13"/><lb ed="R095" n="0019a10"/><entry><form>譬喩</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078a1303" cb:place="inline">以类比况曰譬。开跷令悟曰喩。谓<persName>如来</persName>说法。 <lb ed="X" n="0078a14"/><lb ed="R095" n="0019a11"/>为钝根者。假譬喩以晓示之。令其开解故。如法花 <lb ed="X" n="0078a15"/><lb ed="R095" n="0019a12"/>经中。火宅药草等喩。是也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0078a16"/><lb ed="R095" n="0019a13"/><entry><form>三际</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078a1603" cb:place="inline">先。中。後也。波斯匿王言。观身实相。观<persName>佛</persName>亦然。 <lb ed="X" n="0078a17"/><lb ed="R095" n="0019a14"/>无前际。无中际。无後际。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0078a18"/><lb ed="R095" n="0019a15"/><entry><form>四禅八定</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078a1805" cb:place="inline">定者。谓摄散归静之義也。色界有四。谓 <lb ed="X" n="0078a19"/><lb ed="R095" n="0019a16"/>初禅。二禅。三禅。四禅。无色界有四。谓空处。识处。无 <lb ed="X" n="0078a20"/><lb ed="R095" n="0019a17"/>所有处。非非想处。故云四禅八定也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0078a21"/><lb ed="R095" n="0019a18"/><entry><form>四谛</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078a2103" cb:place="inline">法界次第云。此四通言谛者。以审实为義。此 <lb ed="X" n="0078a22"/><lb ed="R095" n="0019b01"/>四谛法。正为声闻人说。欲从闻生解。故必须藉教 <lb ed="X" n="0078a23"/><lb ed="R095" n="0019b02"/>显理。今明教理不虚。故云审实。苦由因感果。则应 <lb ed="X" n="0078a24"/><lb ed="R095" n="0019b03"/>先因而後果。今悉先果而後因者。教门引物为便。 <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0078b" n="0078b"/> <lb ed="X" n="0078b01"/><lb ed="R095" n="0019b04"/>故皆先果而後因。前二谛。是世间之法。令知苦以 <lb ed="X" n="0078b02"/><lb ed="R095" n="0019b05"/>断集。故先果而次因。後二谛。是出世间之法。使为 <lb ed="X" n="0078b03"/><lb ed="R095" n="0019b06"/>灭以修道。故亦先果而次因也。一。苦谛。苦。是苦果。 <lb ed="X" n="0078b04"/><lb ed="R095" n="0019b07"/>二。集谛。集。是苦因。三。灭谛。灭。是乐果。四。道谛。道。是 <lb ed="X" n="0078b05"/><lb ed="R095" n="0019b08"/>乐因。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0078b06"/><lb ed="R095" n="0019b09"/><entry><form>我空</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078b0603" cb:place="inline">谓无我。人。众生。寿者。四相之见。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0078b07"/><lb ed="R095" n="0019b10"/><entry><form>法空</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078b0703" cb:place="inline">谓无色。受。想。行。识。五阴之法也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0078b08"/><lb ed="R095" n="0019b11"/><entry><form>一真法界</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078b0805" cb:place="inline">離二曰一。不妄曰真。交彻融摄故曰法 <lb ed="X" n="0078b09"/><lb ed="R095" n="0019b12"/>界。即是诸<persName>佛</persName>平等法身。从本以来。不生不灭。非空 <lb ed="X" n="0078b10"/><lb ed="R095" n="0019b13"/>非有。離名離相。无内无外。唯一真实。不可思议故。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0078b11"/><lb ed="R095" n="0019b14"/><entry><form>心真如门</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078b1105" cb:place="inline">心真如者。即是一真法界大总相法门 <lb ed="X" n="0078b12"/><lb ed="R095" n="0019b15"/>体。所谓心性不生不灭。非染非净。毕竟平等。无有 <lb ed="X" n="0078b13"/><lb ed="R095" n="0019b16"/>变易。唯是一心。故名心真如门。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0078b14"/><lb ed="R095" n="0019b17"/><entry><form><persName>如来</persName>遣相</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078b1405" cb:place="inline">谓祛遣法相。唯显法性故。谓一切法。本 <lb ed="X" n="0078b15"/><lb ed="R095" n="0019b18"/>涅槃相。若执涅槃。则涅槃亦成法数。故复遣云。无 <lb ed="X" n="0078b16"/><lb ed="R095" n="0020a01"/>涅槃也。无有涅槃<persName>佛</persName>。遣能也。无有<persName>佛</persName>涅槃。遣所也。 <lb ed="X" n="0078b17"/><lb ed="R095" n="0020a02"/><persName>佛</persName>。能觉也。涅槃。所觉也。以有无不可得。故能所俱 <lb ed="X" n="0078b18"/><lb ed="R095" n="0020a03"/>離也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0078b19"/><lb ed="R095" n="0020a04"/><entry><form><persName>如来</persName>藏</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078b1904" cb:place="inline">即真如性。第八识所依。具足诸法。包含万 <lb ed="X" n="0078b20"/><lb ed="R095" n="0020a05"/>象。故谓之藏。诸<persName>佛</persName>证此藏心。利益群生。应用无尽。 <lb ed="X" n="0078b21"/><lb ed="R095" n="0020a06"/>即一实相之体也。此体能生世出世间一切诸法。 <lb ed="X" n="0078b22"/><lb ed="R095" n="0020a07"/>故名<persName>如来</persName>藏。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0078b23"/><lb ed="R095" n="0020a08"/><entry><form>阿赖耶识</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078b2305" cb:place="inline">即第八识名。翻为无没识。取不失为義。 <lb ed="X" n="0078b24"/><lb ed="R095" n="0020a09"/>又翻藏识。谓能含藏善恶诸种子故。亦名种子识。 <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0078c" n="0078c"/> <lb ed="X" n="0078c01"/><lb ed="R095" n="0020a10"/>亦名果报识。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0078c02"/><lb ed="R095" n="0020a11"/><entry><form>真空</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078c0203" cb:place="inline">谓心境俱融故。然真空无相。即名实相也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0078c03"/><lb ed="R095" n="0020a12"/><entry><form>道共戒</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078c0304" cb:place="inline">谓于见道修道位中。不作意持。自然不犯。 <lb ed="X" n="0078c04"/><lb ed="R095" n="0020a13"/>戒与道俱发。故称为共。此戒既是初二三果所得。 <lb ed="X" n="0078c05"/><lb ed="R095" n="0020a14"/>即是无漏戒也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0078c06"/><lb ed="R095" n="0020a15"/><entry><form>定共戒</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078c0604" cb:place="inline">亦名禅戒。谓发得初二三四禅定之时。不 <lb ed="X" n="0078c07"/><lb ed="R095" n="0020a16"/>作意持。自然不犯。戒与定俱发。故称为共。此戒断 <lb ed="X" n="0078c08"/><lb ed="R095" n="0020a17"/>惑未尽。未出生死。即是有漏戒也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0078c09"/><lb ed="R095" n="0020a18"/><entry><form>无漏禅戒</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078c0905" cb:place="inline">即上道。定。二戒之总称也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0078c10"/><lb ed="R095" n="0020b01"/><entry><form>八万四千尘劳</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078c1007" cb:place="inline">偈曰。十使互成百。十界成一千。七 <lb ed="X" n="0078c11"/><lb ed="R095" n="0020b02"/>支为七千。三世二万一。三毒幷等分。是为八万四 <lb ed="X" n="0078c12"/><lb ed="R095" n="0020b03"/>尘者。染汚真性也。劳者。驱役流转也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0078c13"/><lb ed="R095" n="0020b04"/><entry><form>八万四千法门</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078c1307" cb:place="inline">谓<persName>如来</persName>成道。有三百五十度无极 <lb ed="X" n="0078c14"/><lb ed="R095" n="0020b05"/>法门。度无极者。谓事理行满。度生死流。登涅槃岸 <lb ed="X" n="0078c15"/><lb ed="R095" n="0020b06"/>此之功德。无有穷极。故云度无极也。偈曰。第一光 <lb ed="X" n="0078c16"/><lb ed="R095" n="0020b07"/>耀起。乃至分舍利。有三百五十。度无极法门。门门 <lb ed="X" n="0078c17"/><lb ed="R095" n="0020b08"/>有六度。共成二千一。以四大六衰。合二万一千。加 <lb ed="X" n="0078c18"/><lb ed="R095" n="0020b09"/>三毒等分。是为八万四。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0078c19"/><lb ed="R095" n="0020b10"/><entry><form>不定性</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078c1904" cb:place="inline">谓遇缘重习。修行不定故。若近声闻。而习 <lb ed="X" n="0078c20"/><lb ed="R095" n="0020b11"/>声闻法。若近缘觉。而习缘觉法。若近菩萨。而习菩 <lb ed="X" n="0078c21"/><lb ed="R095" n="0020b12"/>萨法。各随所习而成其性。是名不定性。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0078c22"/><lb ed="R095" n="0020b13"/><entry><form>第一義谛</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078c2205" cb:place="inline">真谛非有。俗谛非无。不有不无。是名中 <lb ed="X" n="0078c23"/><lb ed="R095" n="0020b14"/>道第一義谛。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0078c24"/><lb ed="R095" n="0020b15"/><entry><form>本觉</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078c2403" cb:place="inline">谓众生心体。灵明虚廓。等虚空界。无处不遍。 <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0079a" n="0079a"/> <lb ed="X" n="0079a01"/><lb ed="R095" n="0020b16"/>即是<persName>如来</persName>平等法身。依此法身。说名本觉。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0079a02"/><lb ed="R095" n="0020b17"/><entry><form>始觉</form><cb:def><p xml:id="pX39p0079a0203" cb:place="inline">谓众生本觉心源。由无明熏动。觉不成觉。多 <lb ed="X" n="0079a03"/><lb ed="R095" n="0020b18"/>劫在迷。今始觉悟。是名始觉。始本不二。名究竟觉。 <lb ed="X" n="0079a04"/><lb ed="R095" n="0021a01"/>即成<persName>佛</persName>也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0079a05"/><lb ed="R095" n="0021a02"/><entry><form>三十二相</form><cb:def><p xml:id="pX39p0079a0505" cb:place="inline">谓<persName>如来</persName>应化之身。具此三十二相。以表 <lb ed="X" n="0079a06"/><lb ed="R095" n="0021a03"/>法身。众德圆极。人天中尊。众圣之王也。所谓足安 <lb ed="X" n="0079a07"/><lb ed="R095" n="0021a04"/>平相。千辐轮相。手指纤长相。手足柔软相。手足缦 <lb ed="X" n="0079a08"/><lb ed="R095" n="0021a05"/>网相。足跟满足相。足趺高妙相。腨如鹿王相。立手 <lb ed="X" n="0079a09"/><lb ed="R095" n="0021a06"/>摩膝相。马阴藏相。身纵廣等相。毛孔生靑色相。身 <lb ed="X" n="0079a10"/><lb ed="R095" n="0021a07"/>毛上向右旋相。身金色相。身光面各一丈相。皮肤 <lb ed="X" n="0079a11"/><lb ed="R095" n="0021a08"/>细滑相。七处平满相。两腋满相。身如狮子相。身端 <lb ed="X" n="0079a12"/><lb ed="R095" n="0021a09"/>正相。肩圆满相。四十齿相。齿白齐密相。牙白净相。 <lb ed="X" n="0079a13"/><lb ed="R095" n="0021a10"/>颊车如狮子相。咽中津液得上味相。廣长舌相。梵 <lb ed="X" n="0079a14"/><lb ed="R095" n="0021a11"/>音深远相。眼色如金精相。眼<g ref="#CB00263">睫</g>如牛王相。眉间白 <lb ed="X" n="0079a15"/><lb ed="R095" n="0021a12"/>毫相。顶肉髻成相。亦名无见顶相。是为三十二相 <lb ed="X" n="0079a16"/><lb ed="R095" n="0021a13"/>也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0079a17"/><lb ed="R095" n="0021a14"/><entry><form>八十种好</form><cb:def><p xml:id="pX39p0079a1705" cb:place="inline">所谓无见顶相好。身高鼻孔不现好。眉 <lb ed="X" n="0079a18"/><lb ed="R095" n="0021a15"/>如初月好。耳轮辐相好。身坚实好。骨际如钩锁好。 <lb ed="X" n="0079a19"/><lb ed="R095" n="0021a16"/>身迴转如象王好。行时足去地四寸而印文现好。 <lb ed="X" n="0079a20"/><lb ed="R095" n="0021a17"/>爪如赤铜色好。膝骨坚著圆好。身靑洁好。身柔软 <lb ed="X" n="0079a21"/><lb ed="R095" n="0021a18"/>好。身不曲好。指纤圆好。指文藏覆好。脉深不现好。 <lb ed="X" n="0079a22"/><lb ed="R095" n="0021b01"/>踝不现好身润泽好身自持不逶迤好身满足好 <lb ed="X" n="0079a23"/><lb ed="R095" n="0021b02"/>容仪备足好。容仪满足好。住处安无能动好。威振 <lb ed="X" n="0079a24"/><lb ed="R095" n="0021b03"/>一切好。一切乐观好。面不长大好。正容貌不挠色 <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0079b" n="0079b"/> <lb ed="X" n="0079b01"/><lb ed="R095" n="0021b04"/>好。面具满足好。唇色红润如频婆果好。言音深远 <lb ed="X" n="0079b02"/><lb ed="R095" n="0021b05"/>好。脐深右旋圆妙好。身毛绀靑光泽好。手足圆满 <lb ed="X" n="0079b03"/><lb ed="R095" n="0021b06"/>好。手足如意好。手纹明直好。手纹深长好。手纹不 <lb ed="X" n="0079b04"/><lb ed="R095" n="0021b07"/>断好。一切恶心众生见者和悦好面廣殊妙好。面 <lb ed="X" n="0079b05"/><lb ed="R095" n="0021b08"/>如满月好。随众生意和悦与语好。毛孔常出妙香 <lb ed="X" n="0079b06"/><lb ed="R095" n="0021b09"/>好。口出无上香气好。容仪如狮子王好。进止如象 <lb ed="X" n="0079b07"/><lb ed="R095" n="0021b10"/>王好。行法如鹅王好。头如摩陀那果好。一切身分 <lb ed="X" n="0079b08"/><lb ed="R095" n="0021b11"/>具足好。四牙白利好。舌相长廣赤色好。舌薄微妙 <lb ed="X" n="0079b09"/><lb ed="R095" n="0021b12"/>好。身毛红色好。身毛软净好。眼秀廣长好。孔门相 <lb ed="X" n="0079b10"/><lb ed="R095" n="0021b13"/>具好。手足赤白如莲花色好。脐厚不出好。腹形不 <lb ed="X" n="0079b11"/><lb ed="R095" n="0021b14"/>现好。细腹方正好。身不倾动好。身持厚重好。其身 <lb ed="X" n="0079b12"/><lb ed="R095" n="0021b15"/>长大好。身长殊妙好。手足软滑好。四边圆光各一 <lb ed="X" n="0079b13"/><lb ed="R095" n="0021b16"/>丈好。光明照身而行好。等视众生好。不轻众生好 <lb ed="X" n="0079b14"/><lb ed="R095" n="0021b17"/>随众生音声不增不减好。说法不著好。随众生语 <lb ed="X" n="0079b15"/><lb ed="R095" n="0021b18"/>言说法好。发音报众好。次第有因缘说法好。一切 <lb ed="X" n="0079b16"/><lb ed="R095" n="0022a01"/>众生不能尽观德相好。观无厌足好。首发修长好。 <lb ed="X" n="0079b17"/><lb ed="R095" n="0022a02"/>发色靑珠光滑好。手足有德相好。是为八十。如上 <lb ed="X" n="0079b18"/><lb ed="R095" n="0022a03"/>相好。皆是多生淸净持戒所感也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0079b19"/><lb ed="R095" n="0022a04"/><entry><form>等觉</form><cb:def><p xml:id="pX39p0079b1903" cb:place="inline">一生補处菩萨之名。如今弥勒菩萨等。下地 <lb ed="X" n="0079b20"/><lb ed="R095" n="0022a05"/>望之则与<persName>佛</persName>等。尙有极微细一品无明未尽。犹名 <lb ed="X" n="0079b21"/><lb ed="R095" n="0022a06"/>菩萨。所修观智。纯一坚利。喩若金刚。名金刚心。亦 <lb ed="X" n="0079b22"/><lb ed="R095" n="0022a07"/>名有上士。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0079b23"/><lb ed="R095" n="0022a08"/><entry><form>妙觉</form><cb:def><p xml:id="pX39p0079b2303" cb:place="inline">谓金刚後心。朗然大觉。妙智穷源无明习尽。 <lb ed="X" n="0079b24"/><lb ed="R095" n="0022a09"/>名真解脱。故曰。妙觉也。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0079c" n="0079c"/> <lb ed="X" n="0079c01"/><lb ed="R095" n="0022a10"/><entry><form>三障</form><cb:def><p xml:id="pX39p0079c0103" cb:place="inline">烦恼。业。报曰三。覆蔽正道曰障。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0079c02"/><lb ed="R095" n="0022a11"/><entry><form>天眼</form><cb:def><p xml:id="pX39p0079c0203" cb:place="inline">谓淸净色根。照境发识。名之为眼。依天修得。 <lb ed="X" n="0079c03"/><lb ed="R095" n="0022a12"/>故曰天眼。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0079c04"/><lb ed="R095" n="0022a13"/><entry><form>天竺</form><cb:def><p xml:id="pX39p0079c0403" cb:place="inline">新云印度。唐言月。谓彼土圣贤继轨。导凡御 <lb ed="X" n="0079c05"/><lb ed="R095" n="0022a14"/>物。如月照临。故也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0079c06"/><lb ed="R095" n="0022a15"/><entry><form>模楷</form><cb:def><p xml:id="pX39p0079c0603" cb:place="inline">取法则義。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0079c07"/><lb ed="R095" n="0022a16"/><entry><form>居真净土</form><cb:def><p xml:id="pX39p0079c0705" cb:place="inline">花严经云。他受用身。依他受用土。他受 <lb ed="X" n="0079c08"/><lb ed="R095" n="0022a17"/>用身者。谓因他機感扣。而现此身。即勝应身也。他 <lb ed="X" n="0079c09"/><lb ed="R095" n="0022a18"/>受用土者。亦即实报土也。谓<persName>佛</persName>以大慈悲力。随十 <lb ed="X" n="0079c10"/><lb ed="R095" n="0022b01"/>地菩萨所宜。变为净土。或小。或大。或劣。或勝。他受 <lb ed="X" n="0079c11"/><lb ed="R095" n="0022b02"/>用身依之而住。故云居真净土。观无量寿<persName>佛</persName>经疏 <lb ed="X" n="0079c12"/><lb ed="R095" n="0022b03"/>云。行真实法。感得勝报者。是也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0079c13"/><lb ed="R095" n="0022b04"/><entry><form>诸菩萨</form><cb:def><p xml:id="pX39p0079c1304" cb:place="inline">即别杀十地。圆教十住。十行。十向。乃至等 <lb ed="X" n="0079c14"/><lb ed="R095" n="0022b05"/>觉菩萨也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0079c15"/><lb ed="R095" n="0022b06"/><entry><form>阿僧祇</form><cb:def><p xml:id="pX39p0079c1504" cb:place="inline">此云无央数。乃天人中能知算数者极数 <lb ed="X" n="0079c16"/><lb ed="R095" n="0022b07"/>不能知。是名一阿僧祇。此是花严经十大数中之 <lb ed="X" n="0079c17"/><lb ed="R095" n="0022b08"/>首也。十大数者。一阿僧祇。二无量。三无边。四无等。 <lb ed="X" n="0079c18"/><lb ed="R095" n="0022b09"/>五不可数。六不可称。七不可思。八不可量。九不可 <lb ed="X" n="0079c19"/><lb ed="R095" n="0022b10"/>说。十不可说不可说。是为十大数也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0079c20"/><lb ed="R095" n="0022b11"/><entry><form>所知障</form><cb:def><p xml:id="pX39p0079c2004" cb:place="inline">所知障者。亦名智障。谓执所证之法。障蔽 <lb ed="X" n="0079c21"/><lb ed="R095" n="0022b12"/>智慧之性。是名所知障。与烦恼同。是根随二十六 <lb ed="X" n="0079c22"/><lb ed="R095" n="0022b13"/>惑。由贪上有扰乱用。名烦恼障。有覆盖用。名所知 <lb ed="X" n="0079c23"/><lb ed="R095" n="0022b14"/>障。烦恼障涅槃。所知障菩提。有分别。俱生。此且分 <lb ed="X" n="0079c24"/><lb ed="R095" n="0022b15"/>别大乘见道位断也。<persName>如来</persName>二障永離。心常淸净。而 <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0080a" n="0080a"/> <lb ed="X" n="0080a01"/><lb ed="R095" n="0022b16"/>无能所之相也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0080a02"/><lb ed="R095" n="0022b17"/><entry><form>四智</form><cb:def><p xml:id="pX39p0080a0203" cb:place="inline">一。大圆镜智。二。平等性智。三妙观察智。四。成 <lb ed="X" n="0080a03"/><lb ed="R095" n="0022b18"/>所作智。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0080a04"/><lb ed="R095" n="0023a01"/><entry><form>百法明门</form><cb:def><p xml:id="pX39p0080a0405" cb:place="inline">百法束为五门。谓色法十有一。心法八。 <lb ed="X" n="0080a05"/><lb ed="R095" n="0023a02"/>心所有法五十有一。不相应行法二十有四。无为 <lb ed="X" n="0080a06"/><lb ed="R095" n="0023a03"/>法六。共成一百也。详如大乘百法明门论。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0080a07"/><lb ed="R095" n="0023a04"/><entry><form>三贤</form><cb:def><p xml:id="pX39p0080a0703" cb:place="inline">谓十住。十行。十迴向也。皆称贤者。此就别教 <lb ed="X" n="0080a08"/><lb ed="R095" n="0023a05"/>而论。谓此位菩萨。但断见思惑尽。尙有无明惑在。 <lb ed="X" n="0080a09"/><lb ed="R095" n="0023a06"/>未入圣位。故名曰贤。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0080a10"/><lb ed="R095" n="0023a07"/><entry><form>十圣</form><cb:def><p xml:id="pX39p0080a1003" cb:place="inline">圣者。正也。谓此菩萨修行功满。<anchor xml:id="nkr_note_add_0080a1001" n="0080a1001"/><anchor xml:id="beg0080a1001" n="0080a1001"/>已<anchor xml:id="end0080a1001"/>入正位。故 <lb ed="X" n="0080a11"/><lb ed="R095" n="0023a08"/>名曰圣。即十地也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0080a12"/><lb ed="R095" n="0023a09"/><entry><form>四悉昙</form><cb:def><p xml:id="pX39p0080a1204" cb:place="inline">悉。遍也。梵语檀那。华言施。华梵兼称。故名 <lb ed="X" n="0080a13"/><lb ed="R095" n="0023a10"/>悉昙。谓<persName>佛</persName>以此四种说法。遍施一切众生。故名四 <lb ed="X" n="0080a14"/><lb ed="R095" n="0023a11"/>悉昙也。一。世界悉昙。世。即隔别之義。界。即界分也。 <lb ed="X" n="0080a15"/><lb ed="R095" n="0023a12"/>盖由众生根器浅薄。故<persName>佛</persName>随其所欲乐闻。为之次 <lb ed="X" n="0080a16"/><lb ed="R095" n="0023a13"/>第分别而说。令生欢喜。是名世界悉昙。二。为人悉 <lb ed="X" n="0080a17"/><lb ed="R095" n="0023a14"/>檀。谓<persName>佛</persName>欲说法。必先观众生根器之大小。宿种之 <lb ed="X" n="0080a18"/><lb ed="R095" n="0023a15"/>浅深。然後称其機宜而为说之。令其正信增长善 <lb ed="X" n="0080a19"/><lb ed="R095" n="0023a16"/>根。故名为人悉昙。三。对治悉昙。谓如众生贪欲多 <lb ed="X" n="0080a20"/><lb ed="R095" n="0023a17"/>者。教观不净。嗔恚多者。教修慈心。愚痴多者。教观 <lb ed="X" n="0080a21"/><lb ed="R095" n="0023a18"/>因缘。谓对此等诸病。说此法药。遍施众生。故名对 <lb ed="X" n="0080a22"/><lb ed="R095" n="0023b01"/>治悉昙。四。第一義悉昙。第一義。即理也。谓<persName>佛</persName>知众 <lb ed="X" n="0080a23"/><lb ed="R095" n="0023b02"/>生善根<anchor xml:id="nkr_note_add_0080a2301" n="0080a2301"/><anchor xml:id="beg0080a2301" n="0080a2301"/>已<anchor xml:id="end0080a2301"/>熟。即为说法。令其得悟圣道。是名第一 <lb ed="X" n="0080a24"/><lb ed="R095" n="0023b03"/>義悉昙。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0080b" n="0080b"/> <lb ed="X" n="0080b01"/><lb ed="R095" n="0023b04"/><entry><form>八自在我</form><cb:def><p xml:id="pX39p0080b0105" cb:place="inline">我。即身在義。即<persName>如来</persName>常。乐。我。净。四德之 <lb ed="X" n="0080b02"/><lb ed="R095" n="0023b05"/>我。由<persName>如来</persName>具大神力智慧。随機示现自在故。一。能 <lb ed="X" n="0080b03"/><lb ed="R095" n="0023b06"/>示一身。以为多身。二。示一尘身。满大千界。三。大身 <lb ed="X" n="0080b04"/><lb ed="R095" n="0023b07"/>轻擧远到。四。现无量类。常居一土。五。诸根互用。六。 <lb ed="X" n="0080b05"/><lb ed="R095" n="0023b08"/>得一切法。如无法想。七。说一偈義。经无量劫。八。自 <lb ed="X" n="0080b06"/><lb ed="R095" n="0023b09"/>身遍诸处。犹如虚空。具此八義。故称我也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0080b07"/><lb ed="R095" n="0023b10"/><entry><form>尸弃</form><cb:def><p xml:id="pX39p0080b0703" cb:place="inline">此云宝髻。亦云式弃。此翻为火。火有二義。一 <lb ed="X" n="0080b08"/><lb ed="R095" n="0023b11"/>能照诸恶不起。二。烧诸烦恼不生。故从義以立名。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0080b09"/><lb ed="R095" n="0023b12"/><entry><form>燃灯</form><cb:def><p xml:id="pX39p0080b0903" cb:place="inline">梵语泥洹竭。此云燃灯。大论云。谓太子生时。 <lb ed="X" n="0080b10"/><lb ed="R095" n="0023b13"/>身光如灯故。亦云锭光。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0080b11"/><lb ed="R095" n="0023b14"/><entry><form>毘婆尸</form><cb:def><p xml:id="pX39p0080b1104" cb:place="inline">亦云维卫华言勝观亦云遍见。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0080b12"/><lb ed="R095" n="0023b15"/><entry><form>六度</form><cb:def><p xml:id="pX39p0080b1203" cb:place="inline">谓施戒忍进禅慧以此自度度人故。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0080b13"/><lb ed="R095" n="0023b16"/><entry><form>修相好因</form><cb:def><p xml:id="pX39p0080b1305" cb:place="inline">相。谓三十二相。好。谓八十种好。修行六 <lb ed="X" n="0080b14"/><lb ed="R095" n="0023b17"/>度。成百福德。用百福德。成一相。以为三十二相之 <lb ed="X" n="0080b15"/><lb ed="R095" n="0023b18"/>因也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0080b16"/><lb ed="R095" n="0024a01"/><entry><form>妙海王子</form><cb:def><p xml:id="pX39p0080b1605" cb:place="inline">梵语文殊。此云妙。师利。此云海。王子者。 <lb ed="X" n="0080b17"/><lb ed="R095" n="0024a02"/>法王之子也。然<persName>如来</persName>为大法王。妙海最初请<persName>佛</persName>授 <lb ed="X" n="0080b18"/><lb ed="R095" n="0024a03"/>菩萨戒。入法正位。故名王子也。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0080b19"/><lb ed="R095" n="0024a04"/> <lb ed="X" n="0080b20"/><lb ed="R095" n="0024a05"/><cb:div type="w"><head>三教法流颂<note place="inline">出周书异记</note></head> <lb ed="X" n="0080b21"/><lb ed="R095" n="0024a06"/><lg type="regular" xml:id="lgX39p0080b2101"><l>周昭甲寅第四帝</l><l>释迦降生迦维卫</l> <lb ed="X" n="0080b22"/><lb ed="R095" n="0024a07"/><l>穆王壬申五十三</l><l><persName>如来</persName>八十归真际</l> <lb ed="X" n="0080b23"/><lb ed="R095" n="0024a08"/><l>灭度一千八十年</l><l>教流汉明永平世</l> <lb ed="X" n="0080b24"/><lb ed="R095" n="0024a09"/><l><persName>佛</persName>先四百二十二</l><l>老子方生定王世</l> <pb ed="X" xml:id="X39.0700.0080c" n="0080c"/> <lb ed="X" n="0080c01"/><lb ed="R095" n="0024a10"/><l><persName>佛</persName>先四百七十七</l><l>孔子灵王时诞质</l> <lb ed="X" n="0080c02"/><lb ed="R095" n="0024a11"/><l>是为三圣诞生时</l><l>前後分明次第记</l></lg></cb:div> </cb:div></body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0069a1701" to="#end0069a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0069b0501" to="#end0069b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一。</rdg></app> <app from="#beg0069b1101" to="#end0069b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一。</rdg></app> <app from="#beg0069b1501" to="#end0069b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一。</rdg></app> <app from="#beg0069b1901" to="#end0069b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一。</rdg></app> <app from="#beg0069b2101" to="#end0069b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0069b2401" to="#end0069b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一。</rdg></app> <app from="#beg0069c0301" to="#end0069c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一。</rdg></app> <app from="#beg0069c0701" to="#end0069c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一。</rdg></app> <app from="#beg0069c1101" to="#end0069c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一。</rdg></app> <app from="#beg0070a1501" to="#end0070a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0070b0701" to="#end0070b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0070c1201" to="#end0070c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0070c1202" to="#end0070c1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0071a0901" to="#end0071a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0071c1801" to="#end0071c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0071c2201" to="#end0071c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0072a2101" to="#end0072a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="来函：海印智＆达那难陀 (2023-07-18)">榖<note type="cf1">AC6203_002_0025a19</note></lem><rdg wit="#wit.orig">穀</rdg></app> <app from="#beg0072b1601" to="#end0072b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0073c0501" to="#end0073c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0073c2101" to="#end0073c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0074a0301" to="#end0074a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0074a1601" to="#end0074a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0074b1601" to="#end0074b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0074b1901" to="#end0074b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0074c0401" to="#end0074c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0074c1501" to="#end0074c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0075a2201" to="#end0075a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0075a2301" to="#end0075a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0075a2302" to="#end0075a2302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0075b1601" to="#end0075b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0075c0401" to="#end0075c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0075c0601" to="#end0075c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0075c0801" to="#end0075c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0075c1101" to="#end0075c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0076a1001" to="#end0076a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0076a1601" to="#end0076a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0076a2301" to="#end0076a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0076b0501" to="#end0076b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0076b2401" to="#end0076b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0076c0201" to="#end0076c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0076c1001" to="#end0076c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0076c1401" to="#end0076c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0077a2301" to="#end0077a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0080a1001" to="#end0080a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0080a2301" to="#end0080a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0069001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0069001">网疑纲</note> <note n="0076001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0076001">闻当作开</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0069a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0069a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0069b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0069b0501">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0069b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0069b1101">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0069b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0069b1501">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0069b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0069b1901">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0069b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0069b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0069b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0069b2401">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0069c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0069c0301">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0069c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0069c0701">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0069c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0069c1101">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0070a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0070a1501">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0070b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0070b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0070c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0070c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0070c1202" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0070c1202">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0071a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0071a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0071c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0071c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0071c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0071c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0072a2101" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X39.0072a21.17" target="#nkr_note_add_0072a2101">榖【CB】，穀【卍续】</note> <note n="0072b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0072b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0073c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0073c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0073c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0073c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0074a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0074a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0074a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0074a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0074b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0074b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0074b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0074b1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0074c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0074c0401">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0074c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0074c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0075a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0075a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0075a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0075a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0075a2302" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0075a2302">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0075b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0075b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0075c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0075c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0075c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0075c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0075c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0075c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0075c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0075c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0076a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0076a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0076a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0076a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0076a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0076a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0076b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0076b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0076b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0076b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0076c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0076c0201">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0076c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0076c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0076c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0076c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0077a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0077a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0080a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0080a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0080a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0080a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>